Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

सापि क्षेमंकरीनाम ततः प्रभृति कीर्त्यते । कात्यायन्यपि या प्रोक्ता महिषासुरमर्दिनी

sāpi kṣemaṃkarīnāma tataḥ prabhṛti kīrtyate | kātyāyanyapi yā proktā mahiṣāsuramardinī

Dès lors, elle est aussi glorifiée sous le nom de Kṣemaṃkarī. Elle est également proclamée Kātyāyanī, celle qui terrassa l’asura Mahiṣāsura.

साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक अव्यय (also)
क्षेमंकरीनाम(having the) name ‘Kṣemaṃkarī’
क्षेमंकरीनाम:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेमंकरी-नामन् (प्रातिपदिक; क्षेमंकरी + नामन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; ‘नाम’ = name; समासः—तत्पुरुष (क्षेमंकरी इति नाम)
ततःthereafter
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (from then/thereafter)
प्रभृतिfrom (that time) onward
प्रभृति:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (since/from)
कीर्त्यतेis celebrated/is called
कीर्त्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (is praised/called)
कात्यायनीKātyāyanī
कात्यायनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकात्यायनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; देवी-नाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (also)
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
प्रोक्ताis declared/called
प्रोक्ता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त) + प्र-उपसर्ग
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘said/declared’
महिषासुरमर्दिनीslayer of Mahiṣāsura
महिषासुरमर्दिनी:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमहिषासुरमर्दिनी (प्रातिपदिक; महिषासुर + मर्दिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (महिषासुरस्य मर्दिनी)

Sūta (deduced)

Tirtha: Kṣemaṃkarī (Kātyāyanī)

Type: kshetra

Listener: dvija audience (implied)

Scene: Devī is praised with two names: Kṣemaṃkarī and Kātyāyanī; a vision of Mahiṣāsuramardinī—lion mount, demon subdued—overlays the calm temple icon, showing her protective power.

K
Kṣemaṃkarī
K
Kātyāyanī
M
Mahiṣāsura

FAQs

The Devī’s many names reveal her many functions—here, both protection (kṣema) and the destruction of adharma (slaying Mahiṣāsura).

The passage continues the Hāṭakeśvara-kṣetra-centered māhātmya where the Devī is praised as Kṣemaṃkarī.

No direct ritual is stated here; the verse primarily establishes the Devī’s epithets for praise and remembrance.