Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

महेश्वर उवाच । भोभो मुने महासत्त्व दुष्करं कृतवानसि । वरं गृहाण मत्तस्त्वं मनसा समभीप्सितम्

maheśvara uvāca | bhobho mune mahāsattva duṣkaraṃ kṛtavānasi | varaṃ gṛhāṇa mattastvaṃ manasā samabhīpsitam

Maheśvara dit : «Ô sage à la grande âme, tu as accompli ce qui est difficile. Reçois de Moi une grâce — ce que ton esprit désire véritablement.»

महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘महान् ईश्वरः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात/vocative particle)
भोःO!
भोः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बोधन-निपात), पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Addressee/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन (vocative singular)
महा-सत्त्वO great-souled one
महा-सत्त्व:
Sambodhana (Addressee epithet/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘महৎ सत्त्वं यस्य’/‘महासत्त्वः’ इत्यर्थे सम्बोधन), पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन
दुष्करम्a difficult deed
दुष्करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुस् (उपसर्ग/अव्यय) + कर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘दुष्करम्’ = difficult thing), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
कृतवान्has done
कृतवान्:
Karta-visheshana (Predicate participle/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (perfect participle active), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; असि इत्यनेन सह परिप्रयोगः
असिyou are
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (accusative singular)
गृहाणaccept (you)
गृहाण:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
मत्तःfrom me
मत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी एकवचन (ablative singular) = from me
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा एकवचन (nominative singular)
मनसाwith (your) mind
मनसा:
Karana (Instrument/means/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental singular)
सम्-अभीप्सितम्desired; wished for
सम्-अभीप्सितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् (उपसर्ग) + अभि + ईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स् desiderative sense)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; वरम् इति विशेषणम् (‘desired’)

Maheśvara (Śiva)

Scene: Śiva addresses Śaṅkha with compassionate authority, offering a boon; the sage listens with humility, the hermitage glowing with divine presence.

M
Maheśvara
Ś
Śaṅkha

FAQs

Purāṇic theology presents Śiva as quickly pleased by sincere austerity, granting boons aligned with the devotee’s purified intention.

The verse itself does not specify a tīrtha; it reinforces the tīrtha-māhātmya theme that devotion in sacred contexts culminates in divine favor.

No explicit ritual; the implied discipline is tapas leading to eligibility for a boon.