Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

विंध्याचलो हेमकूटं गन्धमादनमेव च । लिंगेश्वरं तथा क्षेत्रं लंकाद्वारं तथैव च

viṃdhyācalo hemakūṭaṃ gandhamādanameva ca | liṃgeśvaraṃ tathā kṣetraṃ laṃkādvāraṃ tathaiva ca

Et (l’on y trouve) le mont Vindhya ; Hemakūṭa ; et aussi Gandhamādana ; de même la région sacrée de Liṅgeśvara ; et encore Laṅkādvāra.

विंध्याचलःVindhya mountain
विंध्याचलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविंध्याचल (प्रातिपदिक; विंध्य + अचल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (विंध्यस्य अचलः)
हेमकूटम्Hemakūṭa (golden peak)
हेमकूटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहेमकूट (प्रातिपदिक; हेम + कूट)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (हेममयः कूटः)
गन्धमादनम्Gandhamādana (mountain)
गन्धमादनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक; गन्ध + मादन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गन्धान् मादयति/मादयन् इति)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अर्थे—एव/नूनम् (emphasis)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
लिङ्गेश्वरम्Liṅgeśvara
लिङ्गेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्गेश्वर (प्रातिपदिक; लिङ्ग + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (लिङ्गस्य ईश्वरः)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/समुच्चयार्थे (likewise/also)
क्षेत्रम्sacred field/holy place
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
लङ्काद्वारम्Laṅkā’s gate (Laṅkādvāra)
लङ्काद्वारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्काद्वार (प्रातिपदिक; लङ्का + द्वार)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (लङ्कायाः द्वारम्)
तथैवin the same way
तथैव:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा + एव (अव्यय-द्वय)
Formअव्यय (adverbial phrase), समुच्चय/सादृश्यार्थे (just so/likewise)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Skanda (deduced from Adhyaya 108’s enumerative Māhātmya style)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (within which these are cited as notable tīrthas/kshetras)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (addressed as ‘vāmoru/varānanā’ in adjacent verses)

Scene: A pilgrim-map tableau: five labeled sacred sites—Vindhya ridge, golden Hemakūṭa hill, fragrant Gandhamādana peak, a Liṅgeśvara shrine-kṣetra, and a ‘gateway’ arch marked Laṅkādvāra—arranged like a cosmographic mandala.

V
Vindhya
H
Hemakūṭa
G
Gandhamādana
L
Liṅgeśvara
L
Laṅkādvāra

FAQs

The Māhātmya expands sacred space to include mountains and gateways—nature and place-names become supports for remembrance of the divine.

Vindhya, Hemakūṭa, Gandhamādana, Liṅgeśvara-kṣetra, and Laṅkādvāra are listed as revered locales.

No ritual instruction appears in this verse.