Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

तेन पांसुकृता वृष्टिः समंतान्मथिता बहिः । तस्या भूमेः पतत्येव न किंचित्तत्र पूर्यते

tena pāṃsukṛtā vṛṣṭiḥ samaṃtānmathitā bahiḥ | tasyā bhūmeḥ patatyeva na kiṃcittatra pūryate

Par ce vent, l’averse faite de poussière fut brassée et chassée au dehors de toutes parts. Bien qu’elle tombât sans cesse sur ce sol, rien là ne pouvait se combler.

तेनby that / with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्; सर्वनाम
पांसु-कृताmade of dust / caused by dust
पांसु-कृता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपांसु (प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → कृता (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; ‘पांसुना कृता’ इति तृतीया-तत्पुरुषः
वृष्टिःrain / shower
वृष्टिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
समन्तात्from all sides / all around
समन्तात्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; उपसर्गार्थक-अव्यय (adverb): ‘सर्वतः/चारुतः’
मथिताchurned / stirred up
मथिता:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमथ् (धातु) → मथित (कृदन्त, क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः
बहिःoutside / outward
बहिः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)
तस्याःof that (land)
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
भूमेःof the earth/ground
भूमेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
पततिfalls
पतति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
एवindeed / just
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः (negation)
किञ्चित्anything / something
किञ्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अनिश्चित-प्रमाणवाचक (indefinite)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
पूर्यतेis filled
पूर्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूर् (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

Narrator (contextual Purāṇic voice within Tīrthamāhātmya; exact speaker not specified in snippet)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages at Naimiṣāraṇya (typical frame; not explicit in verse)

Scene: A barren sacred ground where a storm of dust falls like rain, yet the surface never rises; the wind whips the dust outward in spirals, suggesting an invisible divine barrier.

A
Anila (wind, implied from prior verse)
M
Mahī/Bhūmi (ground)

FAQs

Human or spirit-driven attempts to alter a sanctified place can be nullified by divine forces safeguarding the tīrtha.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha under discussion where the earth cannot be ‘filled’ due to divine intervention; the name is not present in this verse.

None; it continues the account of a miraculous prevention of tampering with the site.