Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 47

साधूनां दर्शनं पुण्यं तीर्थभूता हि साधवः । कालेन फलते तीर्थं सद्यः साधुसमागमः

sādhūnāṃ darśanaṃ puṇyaṃ tīrthabhūtā hi sādhavaḥ | kālena phalate tīrthaṃ sadyaḥ sādhusamāgamaḥ

La seule vue des saints est méritoire, car les saints eux-mêmes sont des tīrtha vivants. Un tīrtha porte fruit avec le temps, mais la rencontre d’un saint fructifie aussitôt.

साधूनाम्of the good (saints)
साधूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
दर्शनम्seeing, दर्शन
दर्शनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुण्यम्meritorious, holy
पुण्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तीर्थभूताःhaving become a tīrtha
तीर्थभूताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतीर्थ + भूत (भू धातु, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘तीर्थं भूता:’ (become a pilgrimage)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
साधवःthe saints
साधवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कालेनwith time, in due course
कालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
फलतेbears fruit
फलते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootफल् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तीर्थम्a pilgrimage (place/act)
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
साधुसमागमःmeeting with saints
साधुसमागमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसाधु + समागम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘साधूनां समागमः’

Vaimānika (continuing speech)

Tirtha: साधु-तीर्थ (चर-तीर्थ)

Type: kshetra

Listener: मुनि (प्रसङ्गस्थ)

Scene: मुनि और वैमानिक के बीच उपदेश-क्षण; वैमानिक हाथ जोड़कर सुनता; पृष्ठभूमि में तडाग और शांत दिव्य-सेवक; दृश्य में ‘साधु = तीर्थ’ का प्रतीक—मुनि के चरणों के पास जल-कलश/कमल।

S
sādhu
T
tīrtha

FAQs

Sādhu-saṅga is portrayed as the quickest purifier: saints are ‘mobile tīrthas’ whose presence grants immediate spiritual benefit.

The verse generalizes beyond one site: it elevates saints above places by calling them ‘tīrthabhūta’.

Implicit prescription: seek darśana and association of sādhus as a direct means to merit and purification.