Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

ततः कालेन महता प्राप्य विप्रसमुद्भवम् । उपदेशं नृपः प्राप्तः शंखतीर्थं महोदयम्

tataḥ kālena mahatā prāpya viprasamudbhavam | upadeśaṃ nṛpaḥ prāptaḥ śaṃkhatīrthaṃ mahodayam

Puis, au bout d’un long temps, le roi rencontra un brahmane et reçut l’enseignement concernant le très auspiceux Śaṅkhatīrtha.

ततःthereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/thereafter)
कालेनwith time
कालेन:
Karaṇa (Means/with time)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular, masc.)
महताgreat/long
महता:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Instrumental singular, masc.); विशेषणम् कालेन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); “having obtained/reached”
विप्रसमुद्भवम्originating from a brāhmaṇa
विप्रसमुद्भवम्:
Karma (Object-qualifier)
TypeAdjective
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विप्रात् समुद्भवः = arising from a brāhmaṇa) (Acc. sg. masc.); विशेषणम् उपदेशम्
उपदेशम्instruction
उपदेशम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootउपदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular, masc.)
नृपःthe king
नृपः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular, masc.)
प्राप्तःreceived/obtained
प्राप्तः:
Kriyā (Predicate; with implied ‘अभवत्’)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगे “obtained/received”
शंखतीर्थम्Śaṅkha-tīrtha
शंखतीर्थम्:
Karma (Object; apposition/goal)
TypeNoun
Rootशंख (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (शंखस्य तीर्थम्) (Acc. sg. neut.)
महोदयम्of great glory/benefit
महोदयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (महान् उदयः यस्य) (Acc. sg. neut.); विशेषणम् शंखतीर्थम्

Sūta (narration)

Tirtha: Śaṅkhatīrtha

Type: kund

Listener: Ṛṣis

Scene: A travel-worn king meets a serene Brahmin on a path near a waterbody; the Brahmin gestures toward the tīrtha while explaining its greatness; the king listens with folded hands.

V
vipra (Brahmin)
Ś
Śaṅkhatīrtha
N
nṛpa (king)

FAQs

Right guidance (upadeśa) from the learned leads the seeker to the correct sacred practice and place.

Śaṅkhatīrtha, praised as “mahōdaya” (greatly auspicious).

Seek and follow Brahminical instruction regarding the appropriate tīrtha and its practice.