Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 101

सत्यलोकं गताः सर्वे भुगुणा नोदिता भृशम् । वेदवाक्यैश्च विविधैः कालकूटं शतशस्ततः । देवा नास्त्यत्र संदेहः सत्यं सत्यं वदामि वः

satyalokaṃ gatāḥ sarve bhuguṇā noditā bhṛśam | vedavākyaiśca vividhaiḥ kālakūṭaṃ śataśastataḥ | devā nāstyatra saṃdehaḥ satyaṃ satyaṃ vadāmi vaḥ

Vivement pressés par Bhṛgu, ils se rendirent tous à Satyaloka. Là, par de multiples paroles védiques, ils repoussèrent maintes et maintes fois le poison Kālakūṭa. Ô Devas, il n’y a nul doute en cela : en vérité, en vérité je vous le dis.

सत्यलोकम्to Satyaloka
सत्यलोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य-लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सत्यस्य लोकः)
गताःwent / having gone
गताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone/having gone’ (finite-verb sense with ellipsis of ‘असन्’)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (देवाः/भृगवः इत्यादि)
भृगवःthe Bhṛgus (sages)
भृगवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
उदिताःurged / prompted
उदिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद् + इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (भृगवः) — ‘prompted/urged’
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
वेदवाक्यैःby Vedic statements
वेदवाक्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेद-वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (वेदस्य वाक्यानि)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विविधैःvarious
विविधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (वेदवाक्यैः)
कालकूटम्Kālakūṭa (poison)
कालकूटम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकालकूट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शतशःhundreds of times / in hundreds
शतशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootशतशः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (distributive adverb: ‘by hundreds’)
ततःthen / from there
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘thereupon/from there’)
देवाःO gods / the gods
देवाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि पाठान्तर-सम्भवः
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संदेहःdoubt
संदेहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे नपुंसक-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (indeclinable usage: ‘truly’)
सत्यम्truly
सत्यम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formपुनरुक्ति-बलार्थम्; अव्ययीभावे क्रियाविशेषणवत्
वदामिI say
वदामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन
वःto you (pl.)
वः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic pronoun); अत्र सम्प्रदानार्थे ‘to you’

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Listener: Devas (addressed) / primary audience of the narration

Scene: Devas, urged by Bhṛgu, ascend to luminous Satyaloka; waves of dark-blue poison are countered by concentric rings of Vedic syllables, as if mantras form a protective mandala; the narrator seals the claim with a double ‘truth’ affirmation.

B
Bhṛgu
S
Satyaloka
V
Veda
K
Kālakūṭa
D
Devas

FAQs

In crisis, refuge is sought in higher wisdom—Vedic truth (śruti) is portrayed as a stabilizing, protective force.

The narrative belongs to Kedārakhaṇḍa’s sacred landscape, though the immediate location named is Satyaloka (a cosmic realm).

Vedic recitation is implied as a remedy, but no specific mantra, vrata, or procedure is detailed in this verse.