Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 89

तथा कमठरूपेण धृतो वै मंदराचलः । वराहरूपमास्थाय हिरण्याक्षो हतस्त्वया

tathā kamaṭharūpeṇa dhṛto vai maṃdarācalaḥ | varāharūpamāsthāya hiraṇyākṣo hatastvayā

De même, sous la forme de Kūrma, la Tortue, tu portas le mont Mandara ; et, prenant la forme de Varāha, le Sanglier, tu mis à mort Hiraṇyākṣa.

तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध-क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: 'thus/in that way')
कमठ-रूपेणin the form of a tortoise
कमठ-रूपेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkamaṭha (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (कमठस्य रूपम्) → 'कमाṭharūpa'
धृतःheld; supported
धृतः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootdhṛ (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'was held/supported'
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात (emphatic particle)
मन्दर-अचलःMandara mountain
मन्दर-अचलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmandara (प्रातिपदिक) + acala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (मन्दरः अचलः)
वराह-रूपम्the boar-form
वराह-रूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvarāha (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वराहस्य रूपम्)
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Sambandha (Gerund/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√sthā (धातु)
Formकृदन्त; त्वान्त (क्त्वा) अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having assumed/taken)
हिरण्याक्षःHiraṇyākṣa
हिरण्याक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothiraṇyākṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
हतःwas slain
हतः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे 'was slain'
त्वयाby you
त्वया:
Kartr̥ (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया विभक्ति (करण/Instrumental), एकवचन

Devas

Scene: A devotional tableau: Viṣṇu as Kūrma supporting Mandarācala during the churning of the ocean, and Viṣṇu as Varāha lifting the earth and slaying Hiraṇyākṣa—presented as remembered visions while devas pray in the Himalayan sacred setting.

K
Kūrma (Kamaṭha)
M
Mandarācala
V
Varāha
H
Hiraṇyākṣa
V
Viṣṇu

FAQs

When the cosmos is threatened, the Lord takes appropriate forms to stabilize creation and restore righteousness.

The Kedāra region frames the discourse, while the verse itself recalls pan-Purāṇic avatāra deeds rather than a single local shrine.

None; it is a remembrance (smaraṇa) of avatāra-līlā used in devotional praise.