Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

Devanagari script

पुष्पादिकं फलं गंधं तांबूलं भक्ष्यमृद्धिमत् । ये प्रयच्छंति लोकेऽस्मिन्रुद्रास्ते नात्र संशयः

Transliteration

puṣpādikaṃ phalaṃ gaṃdhaṃ tāṃbūlaṃ bhakṣyamṛddhimat | ye prayacchaṃti loke'sminrudrāste nātra saṃśayaḥ

Translation

Ceux qui, en ce monde, offrent fleurs, fruits, parfums, tāmbūla (bétel) et mets opulents—sachez qu’ils sont véritablement des Rudra ; là-dessus, nul doute.

Word by Word

• पुष्पादिकम्: flowers and the like
• पुष्पादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्प + आदि + क (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘पुष्प-आदि’ इति तत्पुरुष/अव्ययीभाव-प्राय (पुष्पादि-वस्तु)

• फलम्: fruit
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गन्धम्: fragrance/perfume
• गन्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ताम्बूलम्: betel (offering)
• ताम्बूलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ताम्बूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भक्ष्यम्: edible food
• भक्ष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भक्ष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ऋद्धिमत्: prosperous/abundant
• ऋद्धिमत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ऋद्धि + मत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifier of भक्ष्यम्/समस्त-भोग्यवस्तूनि)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• प्रयच्छन्ति: offer/give
• प्रयच्छन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणवत् (qualifier of लोके)

• रुद्राः: Rudras (forms of Rudra)
• रुद्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ये’ इत्यस्य प्रत्युदाहरण (correlative)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय (negation)

• अत्र: here/in this matter
• अत्र: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Predicate-noun/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Lomaśa (to the ṛṣis)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Śiva-kṣetra (generalized)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devotees present trays of flowers, fruits, perfumes, betel, and rich foods before a Śiva-liṅga; the givers are subtly shown with Rudra-like radiance, suggesting their transformation through offering.

Characters & Entities

• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional giving (dāna) offered in a Śaiva spirit elevates the giver; such a donor is praised as Rudra-like.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedārakṣetra is the broader setting of the Kedārakhaṇḍa, where Śaiva merit and sacred practice are celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering/giving flowers, fruits, fragrances, tāmbūla, and abundant food as acts of dāna and devotional service.