Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

श्रीवृक्षपर्णानि बहूनि तत्र स च्छेदयामास रुषान्वितोपि । श्रीवृक्षमूले परिवर्तमाने लिंगं तस्योपरिदृष्टभावः

Transliteration

śrīvṛkṣaparṇāni bahūni tatra sa cchedayāmāsa ruṣānvitopi | śrīvṛkṣamūle parivartamāne liṃgaṃ tasyoparidṛṣṭabhāvaḥ

Translation

Là, il coupa de nombreuses feuilles du Śrīvṛkṣa, bien qu’il fût rempli de colère. Et, se déplaçant près de la racine de l’arbre, il aperçut sous lui un liṅga.

Word by Word

• श्रीवृक्षपर्णानि: leaves of the śrīvṛkṣa tree
• श्रीवृक्षपर्णानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रीवृक्ष + पर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य पर्णानि (षष्ठी-तत्पुरुष)

• बहूनि: many
• बहूनि: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (to पर्णानि)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb of place)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• च्छेदयामास: cut (repeatedly)/caused to be cut
• च्छेदयामास: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु) + णिच् (causative) + आस् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; periphrastic perfect (णिजन्त) = ‘caused to cut / cut’

• रुषान्वितः: accompanied by anger
• रुषान्वितः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रुषा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—रुषया अन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष)

• अपि: also/even
• अपि: Discourse particle (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle ‘also/even’)

• श्रीवृक्षमूले: at the root of the śrīvṛkṣa
• श्रीवृक्षमूले: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रीवृक्ष + मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य मूले (षष्ठी-तत्पुरुष)

• परिवर्तमाने: while turning/being turned
• परिवर्तमाने: Adhikarana (Locative-qualifier/अधिकरणविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि + वृत् (धातु) → परिवर्तमान (वर्तमान-कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; वर्तमान-कर्तरि कृदन्त (present participle), विशेषणम् (to मूले)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम

• उपरि: above, on top
• उपरि: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: अव्यय (preposition/adverb)

• दृष्टभावः: one whose state/appearance was seen (i.e., he saw it)
• दृष्टभावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दृष्टः भावः यस्य/दृष्टभावः (कर्मधारय/तत्पुरुषार्थ)

Speaker

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A man angrily cutting many leaves from a sacred Śrīvṛkṣa; as he shifts near the roots, the earth parts or the ground-level reveals a liṅga directly beneath his feet, catching his gaze.

Characters & Entities

• Śrīvṛkṣa
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sacred reveals itself even amid anger and ignorance; proximity to a liṅga can pivot one’s actions toward devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śrīvṛkṣa-root liṅga site within Kedārakhaṇḍa—presented as inherently sanctifying.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it sets the physical context for offerings (leaves) to fall upon the liṅga.