Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

ववर्ष गंडूषजलं दुरात्मा यदृच्छया तानि शिवे पतंति । श्रीवृक्षपर्णानि च दैवयोगाज्जातं च सर्वं शिवपूजनं तत्

vavarṣa gaṃḍūṣajalaṃ durātmā yadṛcchayā tāni śive pataṃti | śrīvṛkṣaparṇāni ca daivayogājjātaṃ ca sarvaṃ śivapūjanaṃ tat

Le misérable laissa tomber l’eau gardée en bouche (gaṇḍūṣa), et, par pur hasard, ces offrandes tombèrent sur Śiva. Les feuilles du Śrīvṛkṣa aussi, par le jeu du destin, devinrent, toutes ensemble, un acte de culte à Śiva.

ववर्षpoured/rained
ववर्ष:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
गण्डूषजलम्mouthful water (gargled water)
गण्डूषजलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगण्डूष + जल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—गण्डूषस्य जलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
दुरात्माthe wicked-minded one
दुरात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुरात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—दुष्ट आत्मा (कर्मधारय)
यदृच्छयाby chance
यदृच्छया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
तानिthose (things)
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम (refers to पर्णानि)
शिवेon/into Śiva (the liṅga)
शिवे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
पतन्तिfall
पतन्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
श्रीवृक्षपर्णानिśrīvṛkṣa leaves
श्रीवृक्षपर्णानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीवृक्ष + पर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—श्रीवृक्षस्य पर्णानि (षष्ठी-तत्पुरुष)
and
:
Connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
दैवयोगात्due to divine providence
दैवयोगात्:
Hetu/Apadana (Cause/Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootदैव + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; समासः—दैवेन योगः (तृतीया-तत्पुरुष/षष्ठी-तत्पुरुषार्थ), ‘by divine conjunction’
जातम्became/occurred
जातम्:
Karta (Predicate adjective/कर्तृसम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
and
:
Connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (Predicate qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to implicit ‘कर्म/कृत्यम्’)
शिवपूजनम्worship of Śiva
शिवपूजनम्:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव + पूजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—शिवस्य पूजनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Lomaśa (continuing narration)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Brāhmaṇas

Scene: A man spits or lets fall water from a mouthful; droplets arc downward onto a dark stone liṅga; simultaneously, leaves flutter down, forming an unplanned pūjā as an unseen divine order guides them.

Ś
Śiva
Ś
Śiva-liṅga
Ś
Śrīvṛkṣa
B
Bilva/leaf offering (implied)

FAQs

Śiva’s grace and the sanctity of place can transform unintended acts into worship, showing the Mahātmya power of sacred geography.

The Śrīvṛkṣa-root liṅga site in Kedārakhaṇḍa, where even accidental leaf-and-water contact is counted as Śiva-pūjā.

Offering water and bilva/holy leaves to the Śiva-liṅga is implied as a meritorious form of worship, especially in sacred time and place.