Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 32›Shloka 74
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 74

Devanagari script

तस्मात्पूज्यतमोऽसि त्वं सर्वेषां च नियामकः । त्वद्भयात्कृतिनः सर्वे शरणं परमेश्वरम् । व्रजंति विविधैर्भार्वैरात्मलक्षणतत्पराः

Transliteration

tasmātpūjyatamo'si tvaṃ sarveṣāṃ ca niyāmakaḥ | tvadbhayātkṛtinaḥ sarve śaraṇaṃ parameśvaram | vrajaṃti vividhairbhārvairātmalakṣaṇatatparāḥ

Translation

C’est pourquoi tu es le plus digne d’adoration et le régulateur de tous. Par crainte de toi, tous les sages prennent refuge en le Seigneur suprême, s’approchant de Lui selon diverses dispositions intérieures, appliqués au vrai signe du Soi.

Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Reason/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति पञ्चमी-एकवचनरूपेण हेत्वर्थे अव्ययीभूत (ablatival adverb: therefore/from that)
पूज्यतमःmost worthy of worship
पूज्यतमः:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तमप् (तमतम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अतिशय-तमतम (superlative)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
नियामकःcontroller/regulator
नियामकः:
Karta (Predicate nominative/कर्ता)
TypeNoun
Rootनि + यम् (धातु) + ण्वुल् (प्रातिपदिक: नियामक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वद्भयात्from fear of you
त्वद्भयात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (युष्मद्-षष्ठी-प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; (त्वद्-षष्ठी तत्पुरुषः)
कृतिनःthe meritorious/virtuous
कृतिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृतिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कृतिनः इत्यस्य विशेषणम्
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परमेश्वरम्the Supreme Lord
परमेश्वरम्:
Karma (Object apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्रजन्तिgo/approach
व्रजन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
विविधैःby various
विविधैः:
Karana (Instrument qualifier/करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; (भा(व)ैः इत्यस्य विशेषणम्)
भावैःwith dispositions/feelings
भावैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
आत्मलक्षणतत्पराःintent on self-characteristics (self-realization)
आत्मलक्षणतत्पराः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआत्म + लक्षण + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कृतिनः इत्यस्य विशेषणम्
Speaker

Śveta Rājā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kāla (and by extension the audience of sages)

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the king acknowledges Kāla as the most worship-worthy regulator; sages/wise beings are shown turning toward Parameśvara in different devotional moods, all intent on the Self’s true mark.

Characters & Entities
K
Kāla
P
Parameśvara (Śiva)
K
Kṛtinaḥ (the wise)

FAQs

Awareness of Kāla (mortality) awakens śaraṇāgati—taking refuge in Parameśvara through sincere inner transformation.

Kedārakhaṇḍa’s sacred milieu, where refuge in Śiva is presented as the heart of the Kedāra Mahātmya.

No explicit ritual; the verse highlights inner bhāva (devotional disposition) and refuge in Śiva.

←Previous Verse
Next Verse→