Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

योऽयं रुद्रो महातेजा यज्ञरूपः सदाशिवः । यज्ञबाह्यः कृतो मूढ तच्च दुर्म्मत्रितं तव

Transliteration

yo'yaṃ rudro mahātejā yajñarūpaḥ sadāśivaḥ | yajñabāhyaḥ kṛto mūḍha tacca durmmatritaṃ tava

Translation

Ce Rudra au grand éclat est Sadāśiva lui-même, dont la forme est le yajña. Mais toi, insensé, tu l’as relégué « hors » du sacrifice : tel est ton funeste conseil et ton dessein égaré.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun: who)

• अयम्: this
• अयम्: Apposition (Co-referent/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश (this)

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महातेजस् (प्रातिपदिक: महा + तेजस्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महत्तेजाः)

• यज्ञरूपः: having the form of the sacrifice
• यज्ञरूपः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञरूप (प्रातिपदिक: यज्ञ + रूप)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (यज्ञस्य रूपम् यस्य/यज्ञरूपः)

• सदाशिवः: Sadāśiva
• सदाशिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सदाशिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः

• यज्ञबाह्यः: excluded from the sacrifice; outside the sacrifice
• यज्ञबाह्यः: Karma-pradhana predicate (Predicate qualifier/विधेय-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञबाह्य (प्रातिपदिक: यज्ञ + बाह्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (यज्ञात् बाह्यः / यज्ञस्य बाह्यः)

• कृतः: made
• कृतः: Kriya (Resultant state/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (made)

• मूढ: O fool; O deluded one
• मूढ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मूढ (प्रातिपदिक; क्त from मुह्)
• Form: सम्बोधन, एकवचन, पुंलिङ्ग; (O deluded one)

• तत्: that
• तत्: Karma/Topic (Object/topic/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'that' (referring to the act)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (समुच्चय-अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक (and)

• दुर्म्मत्रितम्: ill-advised; badly planned
• दुर्म्मत्रितम्: Pratijna/Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दुर् + मन्त्रित (प्रातिपदिक; क्त from मन्त्र्)
• Form: क्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'ill-advised/ill-counselled'

• तव: of you; your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

Speaker

Madhusūdana (Viṣṇu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual frame)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Madhusūdana delivers a forceful rebuke: a radiant, awe-inspiring Rudra is envisioned superimposed upon the yajña-fire itself—Rudra as the living sacrifice—while Dakṣa is shown turning him away, symbolically placing a barrier at the altar’s edge.

Characters & Entities

• Rudra
• Sadāśiva
• Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva (Rudra/Sadāśiva) is integral to sacred rite; excluding him from worship corrupts the ritual’s dharmic foundation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it teaches a principle within the Kedārakhaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

A prohibition by implication: do not exclude Rudra/Sadāśiva from yajña; recognize him as yajñarūpa.