Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

लिंगभूतं जगत्सर्वं जातं तत्क्षणमेव हि । लयानाल्लिंगमित्याहुः सर्वे देवाः सवासवाः

Transliteration

liṃgabhūtaṃ jagatsarvaṃ jātaṃ tatkṣaṇameva hi | layānālliṃgamityāhuḥ sarve devāḥ savāsavāḥ

Translation

En vérité, l’univers tout entier devint à l’instant de la nature du Liṅga. Parce qu’il est le signe (liṅga) par lequel on comprend la dissolution, tous les dieux—avec Indra—l’appellent « Liṅga ».

Word by Word

• लिङ्गभूतम्: having become a liṅga-form
• लिङ्गभूतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: लिङ्ग + भूत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (लिङ्गं भूते/भूतम्); ‘जगत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• सर्वम्: all, entire
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘जगत्’ इत्यस्य विशेषणम्

• जातम्: became, was born
• जातम्: Kriya (Result state/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘तत्क्षणम्’ इत्यत्र पूर्वपदम्

• क्षणम्: moment
• क्षणम्: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘तत्’ सह समासे ‘तत्क्षणम्’ (अव्ययीभाववत् कालार्थे)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (indeed/for)

• लयानात्: from dissolution/absorption
• लयानात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लय + आन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (लयः आनः/आनम् इव—‘लयान’ इति प्रातिपदिक); अपादानार्थे

• लिङ्गम्: liṅga, sign
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात (quotative particle)

• आहुः: they said/call
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; ‘देवाः’ इत्यस्य विशेषणम्

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• सवासवाः: together with the Vasus/Indra-group
• सवासवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स + वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (वासवैः सह/वासवान् सहिताः)

Speaker

Satī (deduced from continuity of the Satī–Dakṣa exchange)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha Jyotirliṅga

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Divine assembly (including Brahmā/Viṣṇu/Indra implied)

Visual Art Cues

Scene: A cosmic metamorphosis: the entire jagat becomes liṅga-like in an instant; gods with Indra gaze in astonishment, acknowledging the Liṅga as the sign of dissolution—pillar of light, worlds contained within it.

Characters & Entities

• Liṅga
• Indra (Vāsava)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Liṅga signifies Śiva’s transcendent reality and the cosmic principle into which creation dissolves.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Contextually Kedāra-Kṣetra is the backdrop, but the verse focuses on liṅga-tattva rather than a specific tirtha act.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is stated; it provides doctrinal grounding for liṅga worship.