Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

स तारकं योद्धकामस्तरस्वी रुषान्वितोत्फुल्लविलोचनो महान् । स नारदो ब्रह्मसुतो बभाषे तदा नृवीरं मुचुकुंदमेवम्

sa tārakaṃ yoddhakāmastarasvī ruṣānvitotphullavilocano mahān | sa nārado brahmasuto babhāṣe tadā nṛvīraṃ mucukuṃdamevam

Tandis qu’il s’élançait, avide de combattre Tāraka — grand, les yeux dilatés par la colère —, alors Nārada, fils de Brahmā, s’adressa ainsi au héros humain Mucukunda.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तारकम्Tāraka
तारकम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
योद्ध-कामःeager to fight
योद्ध-कामः:
Karta (कर्ता) / Adjective
TypeAdjective
Rootयोद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक from युध्) + काम (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष (योद्धकाम = ‘desirous to fight’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तरस्वीimpetuous
तरस्वी:
Karta (कर्ता) / Adjective
TypeAdjective
Rootतरस् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘swift/impetuous/energetic’
रुषा-अन्वितःfilled with anger
रुषा-अन्वितः:
Karta (कर्ता) / Adjective
TypeAdjective
Rootरुषा (प्रातिपदिक, f.) + अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक from अन्वि/अनु-इ)
Formतृतीया-तत्पुरुष (रुषान्वित = ‘endowed with anger’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उत्फुल्ल-विलोचनःwith wide-open eyes
उत्फुल्ल-विलोचनः:
Karta (कर्ता) / Adjective
TypeAdjective
Rootउत्फुल्ल (कृदन्त-प्रातिपदिक from उत्-फुल्ल/फुल्) + विलोचन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (उत्फुल्लविलोचन = ‘having wide-open eyes’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
महान्great
महान्:
Karta (कर्ता) / Adjective
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; irregular stem महत्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता) / Apposition
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper noun
ब्रह्म-सुतःson of Brahmā
ब्रह्म-सुतः:
Karta (कर्ता) / Apposition
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मसुत = ‘son of Brahmā’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
बभाषेspoke
बभाषे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
तदाthen
तदा:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb)
नृ-वीरम्the hero among men
नृ-वीरम्:
Karman (कर्म) / Addressee-object (सम्बोधनार्थ द्वितीया)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (नृवीर = ‘man-hero/hero among men’); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मुचुकुन्दम्Mucukunda
मुचुकुन्दम्:
Karman (कर्म) / Addressee-object
TypeNoun
Rootमुचुकुन्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; proper noun
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: ‘thus’)

Narrator (introducing Nārada’s speech)

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: Mucukunda rushes forward, eyes wide with anger, while Nārada appears—calm, radiant, holding vīṇā—raising a hand to speak, halting the charge.

N
Nārada
B
Brahmā
M
Mucukunda
T
Tāraka

FAQs

Even in righteous anger, one should listen to saintly counsel; sages guide action toward cosmic order (ṛta/dharma).

The Kedārakhaṇḍa context links the narrative to Kedāra’s Śaiva sacred landscape, though this verse itself is character-focused.

None; it sets up Nārada’s advisory intervention.