Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

एवं विस्मयमापन्ना विप्रपत्नीभिरावृता । अहतां बरयुग्मेन शोभिता वरवर्णिनी

Transliteration

evaṃ vismayamāpannā viprapatnībhirāvṛtā | ahatāṃ barayugmena śobhitā varavarṇinī

Translation

Ainsi, saisie d’émerveillement et entourée des épouses des brāhmanes, la noble dame au teint clair resplendissait, parée d’une paire de vêtements neufs, encore jamais portés.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (manner adverb)

• विस्मयम्: astonishment
• विस्मयम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आपन्ना: having become/attained
• आपन्ना: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√पद् (पद् गतौ/आपत्तौ धातु) → आपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः (having attained)

• विप्रपत्नीभिः: by/with Brahmin women
• विप्रपत्नीभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विप्र + पत्नी (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समासः (विप्रस्य पत्नी); स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• आवृता: surrounded
• आवृता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आ-√वृ (वृञ् वरणे धातु) → आवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (surrounded)

• अहताम्: with unbroken/unused
• अहताम्: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अहत (प्रातिपदिक; a-√हन्)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (unstruck/unused)

• बरयुग्मेन: with a pair of garments
• बरयुग्मेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: बर + युग्म (प्रातिपदिके)
• Form: तत्पुरुष-समासः (बरस्य युग्मम्); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• शोभिता: adorned
• शोभिता: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शुभ् (शुभ् दीप्तौ धातु) → शोभित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (adorned)

• वरवर्णिनी: the beautiful-complexioned lady
• वरवर्णिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर + वर्णिनी (प्रातिपदिके)
• Form: कर्मधारय-समासः (वरा वर्णिनी—श्रेष्ठवर्णा); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Menā, radiant and fair-complexioned, stands amid brāhmaṇa wives; her wonder remains visible; she is adorned with a fresh pair of garments, suggesting ritual purity and auspiciousness.

Characters & Entities

• Viprapatnī (wives of brāhmaṇas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious service and reverent adornment are portrayed as supportive acts around sacred events and divine presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra sacred region (Kedārakṣetra) as the narrative backdrop in Kedārakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite is prescribed; the verse depicts auspicious preparation and honoring through new garments.