Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

जये त्वं विजये साध्वि प्रम्लोचेऽप्यथ सुन्दरि । सुलोचने महाभागे समीचीनं कृतं हि मे

Transliteration

jaye tvaṃ vijaye sādhvi pramloce'pyatha sundari | sulocane mahābhāge samīcīnaṃ kṛtaṃ hi me

Translation

«Jaya et Vijaya, ô femme vertueuse ; et toi aussi, Pramlocā—ô belle ; Sulocanā, ô très fortunée—ce que j’ai fait est, en vérité, ce qui convient.»

Word by Word

• जये: O Jaya
• जये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विजये: O Vijaya
• विजये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विजया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• साध्वि: O virtuous one
• साध्वि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: साध्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• प्रम्लोचे: O Pramlocā
• प्रम्लोचे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रम्लोचा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• सुन्दरि: O beautiful one
• सुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• सुलोचने: O fair-eyed one
• सुलोचने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुलोचना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः—सु-लोचनानि यस्याः

• महाभागे: O very fortunate one
• महाभागे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाभागा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः—महान् भागः यस्याः

• समीचीनम्: proper, fitting
• समीचीनम्: Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समीचीन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (कृतम् इत्यस्य)

• कृतम्: has been done
• कृतम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (क्त-कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे/कर्मणि प्रयोगः (it has been done)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (particle: indeed/for)

• मे: by me / my
• मे: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (here: षष्ठी—'by me/of me')

Speaker

Śivā (Pārvatī), addressing her sakhīs

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A conversational close-up: the speaker (contextually Devī addressing her companions) calls out Jaya, Vijaya, Pramlocā, Sulocanā, asserting that her action is proper; companions are individualized by gaze and ornament, set against austere mountains.

Characters & Entities

• Śivā (Pārvatī)
• Jaya
• Vijaya
• Pramlocā
• Sulocanā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Defending dharma and truth is ‘proper’; devotion expresses itself through clarity and moral courage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-kṣetra, the setting of Śivā’s tapas and her dialogue with companions.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is direct speech within the narrative.