Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

आक्षिप्तचित्ता सहसा जगाम शिवसंनिधिम् । शिवेन स्थापिता स्वांके प्रीतियुक्तेन वल्लभा

Transliteration

ākṣiptacittā sahasā jagāma śivasaṃnidhim | śivena sthāpitā svāṃke prītiyuktena vallabhā

Translation

Son esprit fut soudain saisi, et aussitôt elle alla en la présence de Śiva. Plein de tendresse, Śiva plaça sa bien-aimée sur ses genoux, avec affection.

Word by Word

• आक्षिप्तचित्ता: with agitated mind
• आक्षिप्तचित्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ + √क्षिप् (धातु; क्षेपणे) (कृदन्त ‘आक्षिप्त’) + चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular); तत्पुरुषः (आक्षिप्तं चित्तं यस्याः = whose mind was agitated/distracted); विशेषणम्

• सहसा: suddenly
• सहसा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb: suddenly)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु; गत्यर्थे)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect); प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)

• शिवसंनिधिम्: Śiva’s presence
• शिवसंनिधिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (Masculine, Accusative, Singular); तत्पुरुषः (शिवस्य संनिधिः = presence of Śiva)

• शिवेन: by Śiva
• शिवेन: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular)

• स्थापिता: was placed
• स्थापिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु; तिष्ठति) (णिच् causative √स्थापय्)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular); कर्मणि (placed)

• स्वाङ्के: in (his) lap
• स्वाङ्के: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सप्तमी एकवचनम् (Masculine, Locative, Singular); तत्पुरुषः (स्वस्य अङ्कः = his own lap)

• प्रीतियुक्तेन: with affection
• प्रीतियुक्तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त; √युज् योगे)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Masculine, Instrumental, Singular); तत्पुरुषः (प्रीत्या युक्तः = endowed with affection); विशेषणम् (शिवेन)

• वल्लभा: the beloved (consort)
• वल्लभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Feminine, Nominative, Singular)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, deduced from Māheśvarakhaṇḍa style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The beloved approaches Śiva’s presence with sudden, stirred mind; Śiva, smiling with affection, draws her onto his lap—an intimate divine-couple moment within a sacred court.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine compassion is immediate: Śiva responds with tender protection when devotion and emotion arise in the heart.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Kedārakhaṇḍa (Kedāra/Kedārnātha sacred region), though this verse itself focuses on the Dakṣa-yajña episode rather than a specific tīrtha act.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is narrative description of Satyā approaching Śiva.