Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

निशम्य वाचं परमार्थयुक्तां दैवीं सदानंदकरीं शुभावहाम् । चक्रे परं यत्नवतां वरिष्ठो गत्वोदधेः पारमनंतवीर्यः

niśamya vācaṃ paramārthayuktāṃ daivīṃ sadānaṃdakarīṃ śubhāvahām | cakre paraṃ yatnavatāṃ variṣṭho gatvodadheḥ pāramanaṃtavīryaḥ

Entendant cette parole divine, vraie par essence, toujours joyeuse et de bon augure, Indra, le premier parmi les diligents et d'une valeur infinie, fit un grand effort et se rendit sur l'autre rive de l'océan.

niśamyahaving heard
niśamya:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier of main verb)
TypeVerb
Rootni-√śam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; उपसर्गः नि-; अर्थः ‘श्रुत्वा/निशम्य’
vācamspeech, words
vācam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
paramārtha-yuktāmendowed with the highest truth
paramārtha-yuktām:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootparama-artha + yukta (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘परमार्थेन युक्ता’)
daivīmdivine
daivīm:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootdaivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sadā-ānanda-karīmever joy-producing
sadā-ānanda-karīm:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootsadā + ānanda + karī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘सदा आनन्दं करोति या’)
śubha-āvahāmbringing auspiciousness
śubha-āvahām:
Viśeṣaṇa (Qualifier of vācam)
TypeAdjective
Rootśubha + āvahā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (‘शुभं आवहति या’)
cakredid, performed
cakre:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
paramsupremely, greatly
param:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/degree modifier)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः
yatnavatāmof the diligent/strivers
yatnavatām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootyatnavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
variṣṭhaḥthe best
variṣṭhaḥ:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootvariṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अतिशयार्थक (superlative)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriya-visheṣaṇa (Prior action)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
udadheḥof the ocean
udadheḥ:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootudadhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
pāramthe far shore
pāram:
Karma (Object of gatvā)
TypeNoun
Rootpāra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ananta-vīryaḥof infinite prowess
ananta-vīryaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject variṣṭhaḥ)
TypeAdjective
Rootananta + vīrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारयः (‘अनन्तं वीर्यं यस्य सः’)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa)

Scene: Indra, radiant yet intent, hears a celestial utterance and strides toward the ocean; the sea opens as a vast threshold, suggesting a destined crossing to the ‘other shore’.

I
Indra
O
Ocean (udadhi)

FAQs

When divine counsel is received, swift disciplined effort (prayatna) turns fear into auspicious progress.

The ocean is mentioned as a setting; no specific tīrtha is explicitly glorified in this line.

None.