Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

भवद्वधार्थं जनितस्तपसा परमेण तु । वृत्त्रोनाम महातेजाः सर्वदैत्यापिधो महान्

Transliteration

bhavadvadhārthaṃ janitastapasā parameṇa tu | vṛttronāma mahātejāḥ sarvadaityāpidho mahān

Translation

Pour votre destruction, par l’austérité suprême, naquit un être puissant nommé Vṛtra—d’un éclat immense—qui devint un vaste refuge et un abri pour tous les Daityas.

Word by Word

• भवत्-वध-अर्थम्: for the purpose of your killing
• भवत्-वध-अर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः: भवतः वधः, तस्य अर्थः)

• जनितः: was produced/born
• जनितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √जन् (धातु)
• Form: कृदन्तः—भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘उत्पन्नः/जनितः’

• तपसा: by austerity
• तपसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• परमेण: supreme
• परमेण: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तपसा’ इत्यस्य विशेषणम्

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)

• वृत्त्रः: Vṛtra
• वृत्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वृत्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition marker/नाम-निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-निपात (quotative/‘by name’)

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महातेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महत् तेजः यस्य)

• सर्व-दैत्य-अपिधः: protector/cover of all demons
• सर्व-दैत्य-अपिधः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + अपिध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (सर्वेषां दैत्यानाम् अपिधः/आवरणम्/आश्रयः इति)

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Brahmā (contextual—Brahmā is explaining the situation to the devas; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devas / assembly in the narrative

Visual Art Cues

Scene: A luminous, formidable Vṛtra arises through fierce tapas, becoming a protective rallying point for the Daityas; the devas sense impending peril.

Characters & Entities

• Vṛtra
• Daitya
• Brahmā
• Deva (implied audience)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tapas is powerful and value-neutral—when driven by hostile intent, it can generate formidable harm; dharma lies in motive and restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedārakhaṇḍa setting remains the frame, but this verse narrates Vṛtra’s origin rather than praising a particular tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) is mentioned as the causal power, but no specific vow/rite is prescribed.