Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 94

विमानमारुह्य तदा महात्मा ययौ दिवं देवदूतैः समेतः । पुरस्कृतो देववरैस्तदानीं तथोरगैर्यक्षगंधर्वसिद्धैः

vimānamāruhya tadā mahātmā yayau divaṃ devadūtaiḥ sametaḥ | puraskṛto devavaraistadānīṃ tathoragairyakṣagaṃdharvasiddhaiḥ

Alors ce grand être, montant sur le vimāna céleste et accompagné des messagers divins, gagna le ciel ; et, en cet instant, il fut honoré par les dieux les plus éminents, ainsi que par les nāgas, yakṣas, gandharvas et siddhas.

vimānamthe aerial chariot
vimānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvimāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
āruhyahaving mounted
āruhya:
Kriyāviśeṣaṇa (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootā-ruh (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वकालिक क्रिया; ‘आ-रुह्’ (to ascend)
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
mahātmāthe great-souled one
mahātmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् आत्मा यस्य)
yayauwent
yayau:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
divamto heaven
divam:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
devadūtaiḥwith divine messengers
devadūtaiḥ:
Sahakāraka (Instrument/Association/सह/करण)
TypeNoun
Rootdeva-dūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां दूताः)
sametaḥaccompanied
sametaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ita (सम्-इ धातु, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (महात्मा)
puraskṛtaḥhonoured, escorted in front
puraskṛtaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuras-kṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (महात्मा)
devavaraiḥby/with the best of gods
devavaraiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootdeva-vara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुष (देवेषु वराः)
tadānīmat that time
tadānīm:
Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadānīm (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
tathāalso, likewise
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चय/उपमानार्थ-अव्यय (adverb: ‘also/likewise’)
uragaiḥwith serpents
uragaiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rooturaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
yakṣa-gaṃdharva-siddhaiḥwith Yakṣas, Gandharvas, and Siddhas
yakṣa-gaṃdharva-siddhaiḥ:
Sahakāraka (Association/सह)
TypeNoun
Rootyakṣa + gaṃdharva + siddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—इतरेतर-द्वन्द्व (यक्षाश्च गन्धर्वाश्च सिद्धाश्च)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A great-souled pilgrim/king ascends into the sky on a radiant vimāna, escorted by devas’ messengers; below, the earthly realm fades; around him gather nāgas, yakṣas, gandharvas, and siddhas offering honors.

Y
Yayāti
D
Deva-dūtas
D
Deva-varas
U
Uragas (Nāgas)
Y
Yakṣas
G
Gandharvas
S
Siddhas

FAQs

True worth is recognised across realms; dharmic authority draws honour from gods and celestial beings alike.

The Kedāra Khaṇḍa textual setting underlies the passage, but the verse depicts a heavenly scene rather than a terrestrial tīrtha.

None; it is descriptive narration.