Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 58

तस्मान्नरेन्द्रकरभोरुलसद्दृकूला श्रोणीतटालसगतिर्मविह्वलांगी । सा कूजती कनकनूपुरसिंजितेन कुंभस्तनी कलशपाणिरथाविवेश

tasmānnarendrakarabhorulasaddṛkūlā śroṇītaṭālasagatirmavihvalāṃgī | sā kūjatī kanakanūpurasiṃjitena kuṃbhastanī kalaśapāṇirathāviveśa

Alors entra l’enchanteresse, aux membres sans trouble : l’éclat se levait aux coins de ses yeux, et sa démarche, souple, ondulait au balancement des hanches. Ses bracelets de cheville d’or tintaient à chacun de ses pas ; la poitrine opulente, elle tenait l’aiguière en main.

tasmātthereupon; from there
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तस्मात्’ = ‘ततः/अतः’
narendra-karabhoru-lasat-dṛk-kūlāshe whose thighs were like an elephant’s trunk and whose eye-corners shone
narendra-karabhoru-lasat-dṛk-kūlā:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnarendra + karabha + ūru + lasat + dṛk + kūla (प्रातिपदिक; बहुपद-समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘नरेन्द्रस्य करभोरू इव ऊरू यस्याः, लसत्-दृक्-कूला यस्याः’ (having thighs like an elephant’s trunk and shining corners of the eyes)
śroṇī-taṭa-alasa-gatiḥshe whose gait was languid at the hips
śroṇī-taṭa-alasa-gatiḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśroṇī + taṭa + alasa + gati (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘श्रोणीतटे अलसा गतिर्यस्याः’
avihvala-aṅgīwith un-trembling limbs; steady-bodied
avihvala-aṅgī:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Roota + vihvala + aṅgī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-समासः—‘अविह्वला अङ्गी’
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
kūjatīcooing; making a sweet sound
kūjatī:
Kriya-visheshana (Concomitant action)
TypeAdjective
Rootkūj (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकर्तरि कृदन्तः (present active participle); स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
kanaka-nūpura-siṃjitenawith the tinkling of golden anklets
kanaka-nūpura-siṃjitena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkanaka + nūpura + siṃjita (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कनकनूपुरस्य सिञ्जितेन’
kuṃbha-stanīhaving breasts like pots
kuṃbha-stanī:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuṃbha + stanī (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कुम्भौ इव स्तनौ यस्याः’
kalaśa-pāṇiḥwith a pot in her hand
kalaśa-pāṇiḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkalaśa + pāṇi (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘कलशः पाणौ यस्याः’
athathen
atha:
Discourse connector (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्ययम्; आरम्भ/अनन्तरार्थकः (then/now)
aviveśaentered
aviveśa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi + viś (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect) / कथासु भूतार्थे; प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha: Kedāra (frame)

Type: kshetra

Scene: Mohinī enters like a chariot of beauty—eyes gleaming, hips swaying, golden anklets ringing, holding a pitcher; the assembly is transfixed by her radiance and movement.

M
Mohinī
K
Kalaśa

FAQs

The Purāṇas often portray māyā through captivating form—beauty can be the vehicle of divine purpose.

No specific tīrtha is mentioned; it is a poetic description within Kedārakhaṇḍa’s narrative.

None directly; the kalaśa imagery evokes ceremonial serving and sacred distribution.