Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

मथ्यमानात्ततस्तस्मादुच्चैःश्रवाः समद्भुतम् । बभूव अश्वो रत्नानां पुनश्चैरावतो गजः

mathyamānāttatastasmāduccaiḥśravāḥ samadbhutam | babhūva aśvo ratnānāṃ punaścairāvato gajaḥ

Comme le barattage se poursuivait, de cet océan surgit l’étonnant Uccaiḥśravā—le premier des chevaux parmi les joyaux—puis apparut aussi l’éléphant Airāvata.

मथ्यमानात्from (the ocean) being churned
मथ्यमानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootमथ् (धातु) + शानच्/मान (कृदन्त)
Formकृदन्त (वर्तमानकाले कर्मणि/भावे), शानच्-प्रत्ययान्त; पञ्चमी, एकवचन; ‘(अब्धेः) मथ्यमानात्’ इति भावः
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (thereupon)
तस्मात्from that (churning)
तस्मात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; सर्वनाम
उच्चैःश्रवाःUccaiḥśravā (the divine horse)
उच्चैःश्रवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउच्चैः (अव्यय) + श्रवस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उच्चैः श्रवः/कीर्तिः यस्य—नामरूपेण); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समद्भुतम्most wonderful
समद्भुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् (उपसर्ग) + अद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (उच्चैःश्रवाः/अश्वः) — ‘अत्यद्भुतम्’
बभूवcame into being
बभूव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अश्वःa horse
अश्वः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उच्चैःश्रवाः इत्यस्य जातिवाचक-व्याख्या
रत्नानाम्among/of gems
रत्नानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
पुनःagain/further
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (again/further)
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक
ऐरावतःAirāvata (Indra’s elephant)
ऐरावतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऐरावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गजःan elephant
गजः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ऐरावतः इत्यस्य जातिवाचक-व्याख्या

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Kedāra (context)

Type: kshetra

Scene: A white celestial horse (Uccaiḥśravā) rises from the foaming ocean, followed by the majestic elephant Airāvata, both gleaming with otherworldly purity.

U
Uccaiḥśravā
A
Airāvata
O
Ocean (Abdhi)

FAQs

Dharma’s unfolding brings ‘supports of sovereignty’—symbolic power and stability—represented by the celestial horse and elephant.

No specific tirtha is mentioned; the verse is mythic narration within Kedārakhaṇḍa.

None; the verse lists emergent treasures.