Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53

सर्वे सुरा ददुस्तं वै कौस्तुभं विष्णवे तदा । चिंतामणि ततः कृत्वा मध्ये चैव सुरासुराः । ममंथुः पुनरेवाब्धिं गर्जंतस्ते बलोत्कटाः

sarve surā dadustaṃ vai kaustubhaṃ viṣṇave tadā | ciṃtāmaṇi tataḥ kṛtvā madhye caiva surāsurāḥ | mamaṃthuḥ punarevābdhiṃ garjaṃtaste balotkaṭāḥ

Alors tous les dieux offrirent ce Kaustubha à Viṣṇu. Puis, faisant du Cintāmaṇi le prix au centre, dieux et asuras—rugissant d’une puissance irrésistible—barattèrent encore l’océan.

सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (सुराः)
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ददुःgave
ददुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तम्that (gem)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (कौस्तुभम् इति)
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
कौस्तुभम्Kaustubha
कौस्तुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौस्तुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इत्यस्य अपपद-व्याख्या
विष्णवेto Viṣṇu
विष्णवे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kriya-visheshaṇa (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
चिन्तामणिम्Cintāmaṇi
चिन्तामणिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचिन्ता + मणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ततःthereafter
ततः:
Kriya-visheshaṇa (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (thereafter/from that)
कृत्वाhaving made/using as
कृत्वा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (restrictive particle)
सुर-असुराःgods and demons
सुर-असुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (सुराश्च असुराश्च); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ममन्थुःchurned
ममन्थुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्थ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
अब्धिम्the ocean
अब्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअब्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गर्जन्तःroaring
गर्जन्तः:
Karta (Agent as participle/कर्ता)
TypeAdjective
Rootगर्ज् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formकृदन्त (वर्तमानकाले, शतृ-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (ते/सुरासुराः)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (सुरासुराः)
बल-उत्कटाःmighty in strength, very powerful
बल-उत्कटाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (बलेन उत्कटाः/बलोत्कट); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (ते)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Kedāra (contextual teaching)

Type: kshetra

Scene: Devas ceremonially present Kaustubha to Viṣṇu; then both devas and asuras, roaring with strength, resume churning with Cintāmaṇi set as the central sought prize.

V
Viṣṇu
K
Kaustubha
C
Cintāmaṇi
S
Sura
A
Asura
O
Ocean (Abdhi)

FAQs

Even amid rivalry, cosmic order is served when divine treasures are rightly dedicated—offering the best to the Divine sustains dharma.

No specific tirtha is named in the verse; it is embedded in Kedārakhaṇḍa’s broader sacred geography.

Implicitly, it models ‘arpana’ (offering): dedicating the finest attainment to God; no explicit rite is detailed.