Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 32

प्रविष्टश्चोभयप्रीत्या श्रृण्वतां भो द्विजोत्तमाः । चंद्रो ह्यमृत पूर्णोभूदग्रतो देवसन्निधौ

praviṣṭaścobhayaprītyā śrṛṇvatāṃ bho dvijottamāḥ | caṃdro hyamṛta pūrṇobhūdagrato devasannidhau

Ô meilleurs des deux-fois-nés, écoutez : entrant dans une affection réciproque, Candra fut rempli d’amṛta, se tenant au premier rang en présence des dieux.

प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + विश् (धातु) → प्रविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चन्द्रः इत्यस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
उभयप्रीत्याwith mutual delight
उभयप्रीत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउभय + प्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (उभयोः प्रीतिः)
शृण्वताम्of (you) listening
शृण्वताम्:
Sambodhana-context (Address qualifier/सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) → शृण्वत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकाले परस्मैपद-प्रयोगः, शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; संबोधन ‘द्विजोत्तमाः’ इत्यस्य विशेषणवत्—‘you who are listening’
भोO!
भो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootभो (अव्यय)
Formसंबोधन-निपात (vocative particle)
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-प्रथमा, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमाः)
चन्द्रःthe Moon
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थे
अमृतnectar
अमृत:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया/द्वितीया एकवचन-रूपसदृश; अत्र ‘अमृतेन’ इत्यर्थे करणभावे (elliptic instrumental) ‘अमृत-पूर्णः’ इति समासार्थे
पूर्णःfull (of)
पूर्णः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; चन्द्रः इति विशेष्यस्य विशेषणम् (अमृत-पूर्णः)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्थानवाचक
देवसन्निधौin the presence of the gods
देवसन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां सन्निधिः)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Listener: Dwijottamāḥ (addressed audience)

Scene: Candra steps forward into the divine assembly; his body seems suffused with nectar; devas stand in reverent semicircle, the foreground emphasizing ‘presence’ and ‘front-standing’ (agrataḥ).

C
Candra
A
Amṛta
D
Devas

FAQs

Auspicious manifestations arise before the devas when cosmic harmony and shared intention (ubhayaprīti) prevail.

Kedāra is the textual setting, but this verse focuses on the divine court and amṛta motif.

None in this verse.