Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

लोमश उवाच । एवं स्तुतो गणेशेन भगवान्भूतभावनः । यदुत्थितं कालकूटं लोकसंहारकारकम्

lomaśa uvāca | evaṃ stuto gaṇeśena bhagavānbhūtabhāvanaḥ | yadutthitaṃ kālakūṭaṃ lokasaṃhārakārakam

Lomaśa dit : Ainsi loué par Gaṇeśa, le Seigneur Bienheureux, soutien de tous les êtres, porta son regard sur le poison Kālakūṭa qui s’était levé, apte à entraîner la ruine des mondes.

lomaśaḥLomaśa
lomaśaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlomaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
evamthus
evam:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारार्थे अव्यय (thus/in this manner)
stutaḥpraised
stutaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootstu (धातु) + kta (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (praised)
gaṇeśenaby Gaṇeśa
gaṇeśena:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootgaṇeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
bhagavānthe Lord
bhagavān:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bhūtabhāvanaḥnurturer of beings
bhūtabhāvanaḥ:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + bhāvana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (bhūtānāṃ bhāvanaḥ = nurturer/creator of beings)
yatwhich
yat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
utthitamarisen
utthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootud√sthā (धातु) + kta (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (arisen)
kālakūṭamKālakūṭa (deadly poison)
kālakūṭam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + kūṭa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (kāla-iva kūṭam / kāla-kūṭa as proper name of poison)
lokasaṃhārakārakamcausing the destruction of the worlds
lokasaṃhārakārakam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootloka (प्रातिपदिक) + saṃhāra (प्रातिपदिक) + kāraka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lokasya saṃhāraṃ karoti iti)

Lomaśa

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Listener: Unnamed audience within the Kedāra kathā frame (traditionally sages/pilgrims)

Scene: Lomaśa narrates as the scene widens: Śiva, praised by Gaṇeśa, turns toward the rising Kālakūṭa—dark, potent, world-ending—while devas and sages watch in awe and fear.

L
Lomaśa
G
Gaṇeśa
Ś
Śiva (as Bhūtabhāvana)
K
Kālakūṭa

FAQs

Devotional praise draws divine intervention: the Lord who sustains beings responds when the worlds face annihilation.

Kedāra-kṣetra is the broader sacred setting of Kedārakhaṇḍa.

None; it transitions from hymn to the saving act against the poison.