Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

नारद उवाच । ततः स विस्मयाविष्टस्तस्यायुरिति शुश्रुवान् । पप्रच्छ राजा को हेतुर्दानस्य तपसोऽथ वा । यदायुरीदृशं दीर्घं संजातमिति विस्मितः

nārada uvāca | tataḥ sa vismayāviṣṭastasyāyuriti śuśruvān | papraccha rājā ko heturdānasya tapaso'tha vā | yadāyurīdṛśaṃ dīrghaṃ saṃjātamiti vismitaḥ

Nārada dit : Alors, stupéfait d’entendre parler de la durée de sa vie, le roi demanda : «Quelle en est la cause — la charité (dāna), l’austérité (tapas), ou autre chose — par laquelle une si longue existence est née ?»

नारदःNarada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereafter)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
विस्मयाविष्टःovercome with wonder
विस्मयाविष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मय + आविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विश् (धातु) + आ- उपसर्ग, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘entered/overcome’; समासः—विस्मयेन आविष्टः (तृतीया-तत्पुरुषः)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
आयुःlifespan
आयुः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अकारान्त-विशेष (आयुस्)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति-निपात (quotative particle)
शुश्रुवान्having heard
शुश्रुवान्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्तवतु-प्रत्ययान्त (perfect participle active) ‘having heard’
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कःwhat/which
कः:
Visheshana (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक
हेतुःcause, reason
हेतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दानस्यof giving, of charity
दानस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अथor else, then
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प/अनन्तरार्थक (then/now/or)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)
यत्that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक-प्रश्न/यत्-तत्-सम्बन्ध
आयुःlifespan
आयुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ईदृशम्such, of this kind
ईदृशम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
दीर्घम्long
दीर्घम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
संजातम्has arisen, has come to be
संजातम्:
Kriya (Result-state/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘arisen/come about’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात
विस्मितःastonished
विस्मितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविस्मित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्मि/स्मय् (धातु) + वि-, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)

Nārada

Tirtha: Ghṛtakaṃbala (implied)

Type: kshetra

Listener: General audience within the Purāṇic frame; internally, the king addresses the respondent (Nāḍījaṃgha in next verse).

Scene: Nārada narrates: a king, struck with wonder at hearing of an immense lifespan, respectfully questions the cause—charity, austerity, or another power.

N
Nārada

FAQs

Merit (puṇya) arises from dharmic causes such as dāna and tapas, and the wise inquire into the roots of extraordinary results.

No specific sacred site is mentioned in this verse.

No direct prescription; dāna (charity) and tapas (austerity) are referenced as possible causes.