Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

सास्त्राभ्यासस्ततो ज्ञानं शौचमिंद्रियनिग्रहः । धर्मक्रियात्मचिंता च सात्त्विकं गुण लक्षणम्

sāstrābhyāsastato jñānaṃ śaucamiṃdriyanigrahaḥ | dharmakriyātmaciṃtā ca sāttvikaṃ guṇa lakṣaṇam

L’étude des śāstra, l’éclosion de la connaissance, la pureté, la maîtrise des sens, l’accomplissement des actes de dharma et la contemplation du Soi—tels sont les signes du guṇa sāttvique.

शास्त्राभ्यासःstudy/practice of scriptures
शास्त्राभ्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशास्त्र + अभ्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—शास्त्रस्य अभ्यासः (षष्ठी-तत्पुरुष)
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रम/हेतुवाचक अव्यय (then/thereafter/from that)
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शौचम्purity, cleanliness
शौचम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशौच (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इन्द्रियनिग्रहःrestraint of the senses
इन्द्रियनिग्रहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय + निग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—इन्द्रियाणां निग्रहः (षष्ठी-तत्पुरुष)
धर्मक्रियात्मचिंताreflection centered on righteous action
धर्मक्रियात्मचिंता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म + क्रिया + आत्मन् + चिंता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-समासः (तत्पुरुष-श्रृङ्खला): धर्मस्य क्रिया; तस्य आत्मा/स्वरूपः; तद्विषया चिंता
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सात्त्विकम्sattvic
सात्त्विकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसात्त्विक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (लक्षणम्)
गुणof (a) guṇa
गुण:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (गुणस्य इति अर्थे; छान्दस/प्रयोग-लोपः)
लक्षणम्characteristic
लक्षणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvarakhaṇḍa narrative style)

Scene: A serene study-and-worship tableau: scriptures on a stand, a clean water pot, a rosary, and a meditator; six symbols arranged like petals around a central lamp of knowledge.

FAQs

Sattva is recognized by disciplined learning, purity, sense-restraint, dharmic action, and sustained self-inquiry.

No tīrtha is mentioned; the verse defines sāttvic virtues applicable to all sacred paths.

No single ritual is mandated; it emphasizes daily disciplines—śāstra-study, śauca, and indriya-nigraha—as the sāttvic regimen.