Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 141
Devanagari script
उपायैः साधयेदर्थान्दण्डस्त्वगतिका गतिः । भिन्नाशनं भिन्नशय्यां वर्जयेद्भिन्नभाजनम्
Transliteration
upāyaiḥ sādhayedarthāndaṇḍastvagatikā gatiḥ | bhinnāśanaṃ bhinnaśayyāṃ varjayedbhinnabhājanam
Translation
Qu’on accomplisse ses desseins par des moyens justes ; le châtiment n’est une voie qu’en l’absence de toute autre issue. Qu’on évite les sièges brisés, les lits brisés et les récipients fêlés.
Word by Word
उपायैःby means/remedies
उपायैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
साधयेत्should accomplish
साधयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अर्थान्goals/ends
अर्थान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
दण्डःpunishment/rod
दण्डः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
अगतिकाfor one without recourse
अगतिका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-पूर्वक विशेषण (negating prefix)
गतिःrefuge/recourse
गतिः:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भिन्नाशनम्separate eating (food/eating apart)
भिन्नाशनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिन्न (कृदन्त, √भिद्) + आशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (भिन्नम् आशनम्)
भिन्नशय्याम्separate bed
भिन्नशय्याम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिन्न (कृदन्त, √भिद्) + शय्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (भिन्ना शय्या)
वर्जयेत्should avoid
वर्जयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृज्/वर्ज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
भिन्नभाजनम्separate vessel
भिन्नभाजनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभिन्न (कृदन्त, √भिद्) + भाजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (भिन्नम् भाजनम्)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
FAQs
Dharma favors skillful, non-coercive solutions; force is only a last resort, and daily life should reflect order and auspiciousness.
None; the verse is about general dharmic conduct.
No formal rite; it gives conduct rules, including avoiding inauspicious broken household items.