Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 6

एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः । ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् । गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः

evamastviti tānyūcuḥ prītyarthaṃ śarajanmanaḥ | tato brahmā svayaṃ tatra raudrairmaṃtrairhutāśanam | gādhiputrādibhirvipraistarpayāmāsa saṃyutaḥ

«Qu’il en soit ainsi», dirent-ils, pour réjouir le Seigneur né des roseaux (Skanda). Alors Brahmā lui-même, sur-le-champ, apaisa le Feu sacré (Agni) par des mantras de Rudra, accompagné de brāhmanes tels que le fils de Gādhi et d’autres.

एवम्thus
एवम्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक
तानिthose (things)
तानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; (तीर्थानि इत्यादि)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
प्रीत्यर्थम्for (his) pleasure
प्रीत्यर्थम्:
Hetu (Purpose/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रीति + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्राय (हेतुवाचक); द्वितीया-एकवचनरूपेण अव्ययवत् प्रयोगः
शरजन्मनःof the reed-born (Skanda)
शरजन्मनः:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशर + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘शरेषु जन्म यस्य’ (स्कन्दस्य)
ततःthen
ततः:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरवाचक
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Avyaya (Emphatic/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
रौद्रैःwith Rudra-related
रौद्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (मन्त्रैः)
मन्त्रैःmantras
मन्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
हुताशनम्Agni (fire)
हुताशनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहुत + अशन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘हुतं अश्नाति’ इति (अग्निः)
गाधिपुत्रादिभिःwith Gādhi’s son and others
गाधिपुत्रादिभिः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootगाधि + पुत्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘गाधिपुत्रः’ (विश्वामित्र) इत्यादयः
विप्रैःby/with the brahmins
विप्रैः:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तर्पयामासsatisfied, propitiated
तर्पयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतृप् (धातु) + णिच्
Formलिट्-प्राय (परिप्रश्न/कथनात्मक Perfect periphrastic), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative (णिच्)
संयुतःaccompanied, joined (with)
संयुतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + युज् (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त/past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (ब्रह्मा)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: सर्वतीर्थ-सरस्-तट (प्रतिष्ठा-पूर्वकर्म-स्थल)

Type: kshetra

Scene: ब्रह्मा सरस्तटे वेदिकायां अग्निं प्रज्वाल्य रौद्र-मन्त्रैः आहुतीः ददाति; ऋषयः/विप्राः (गाधिपुत्र-विश्वामित्रादयः) समवेताः; स्कन्द-प्रीत्यर्थं देवाः ‘एवमस्तु’ इति वदन्ति।

S
Skanda
B
Brahmā
A
Agni (Hutāśana)
R
Rudra-mantras
G
Gādhi-putra (Viśvāmitra, implied)
B
Brāhmaṇas

FAQs

Major sacred works are sealed by Vedic-style rites—mantra and fire-offering—uniting devotion with disciplined ritual.

The consecration activity is performed at the same sacred lake-site described in this adhyāya; the verse emphasizes rite, not a named geography.

Agni-tarpaṇa/homa using Rudra-mantras, performed with qualified brāhmaṇas (vipras).