Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

कृत्वोमायास्ततो रूपमप्रतर्क्यमनोहरम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्

Transliteration

kṛtvomāyāstato rūpamapratarkyamanoharam | sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābhijñānasaṃvṛtam

Translation

Alors, par la māyā, il façonna une forme d’un charme inconcevable, parfaite en chacun de ses membres et revêtue de tous les signes de reconnaissance, comme si elle était véritable.

Word by Word

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• उमायाः: of Umā
• उमायाः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• ततः: thereupon
• ततः: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमबोधक (thereupon/from that)

• रूपम्: a form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अप्रतर्क्य: incomprehensible
• अप्रतर्क्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतर्क्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण (यत्-प्रत्ययार्थ/योग्यता), नकारार्थक उपसर्गः अ-; 'not to be reasoned out'

• मनोहरम्: charming
• मनोहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोहर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रूपम् इति विशेषणम्

• सर्वावयवसंपूर्णम्: complete in all limbs
• सर्वावयवसंपूर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (सर्वैः अवयवैः संपूर्णम्) तृतीया-तत्पुरुष/बहुपदसमास-प्रायः

• सर्वाभिज्ञानसंवृतम्: covered with all signs/recognitions
• सर्वाभिज्ञानसंवृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अभिज्ञान (प्रातिपदिक) + संवृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त (संवृत = सम्+वृ धातोः क्त); समासः (सर्वैः अभिज्ञानैः संवृतम्) तृतीया-तत्पुरुष

Speaker

Narrator (frame speaker not explicit in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: The asura, through māyā, constructs an irresistibly beautiful Umā-like body, flawless and fully marked, as if unquestionably genuine.

Characters & Entities

• Māyā (illusion)
• Asura (disguiser)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Māyā can imitate outer signs perfectly, but it cannot become truth; discernment (viveka) is essential in dharmic life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is named; the verse focuses on the mechanics of deception through māyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive narrative.