Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 112

Devanagari script

अक्षयं जायते सर्वं महीसागर संगमे । कृतं तथाऽक्षयं सर्वं स्नानदानक्रियादिकम्

Transliteration

akṣayaṃ jāyate sarvaṃ mahīsāgara saṃgame | kṛtaṃ tathā'kṣayaṃ sarvaṃ snānadānakriyādikam

Translation

Au confluent de la Mahī et de l’océan, tout fruit devient impérissable (akṣaya). Tout ce qui y est accompli—bain sacré, aumône et autres observances—confère un mérite infaillible, qui ne s’épuise pas.

Word by Word

• अक्षयम्: imperishable; inexhaustible
• अक्षयम्: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विधेय), एकवचन; विशेषणम् (imperishable)

• जायते: arises; becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• महीसागर: (of) the Mahī and the ocean
• महीसागर: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), द्विवचनार्थे समाहार-एकवचन-प्रयोगः; द्वन्द्वः (मही च सागरश्च)

• संगमे: at the confluence
• संगमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• कृतम्: what is done; an act performed
• कृतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; कृ धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (that which is done)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (likewise)

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Karta (Predicate/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विधेय), एकवचन; विशेषणम्

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्नान-दान-क्रिया-आदिकम्: bathing, charity, rituals, and the like
• स्नान-दान-क्रिया-आदिकम्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समाहार-द्वन्द्वः (स्नानं दानं क्रिया च आदयश्च)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced for Māheśvara-khaṇḍa narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahī–Sāgara Saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: The confluence glows as a ‘field of imperishable merit’; pilgrims perform snān and dāna, while a subtle radiance rises from the waters, symbolizing akṣaya-phala.

Characters & Entities

• Mahī–Sāgara Saṅgama
• Akṣaya-puṇya
• Snāna
• Dāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred geography amplifies dharma: actions done at a praised tīrtha are said to bear inexhaustible spiritual results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mahī–Sāgara Saṅgama (Mahī River meeting the ocean).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna and dāna, along with other religious rites, performed at the confluence for akṣaya fruit.