Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

रत्नसिंहासनं दिव्यं रत्नतोरणसंयुतम् । रत्नपुष्पफलोपेत कल्पद्रुममनोहरम्

Transliteration

ratnasiṃhāsanaṃ divyaṃ ratnatoraṇasaṃyutam | ratnapuṣpaphalopeta kalpadrumamanoharam

Translation

Il y avait un trône divin de joyaux, orné d’un portique serti de pierres précieuses ; il charmait l’âme, embelli par des arbres kalpadruma exauçant les vœux, chargés de fleurs et de fruits de gemmes.

Word by Word

• रत्नसिंहासनम्: jeweled throne
• रत्नसिंहासनम्: Karman (Described object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + सिंहासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (रत्नैः/रत्नमयम् सिंहासनम्)

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (सिंहासनस्य)

• रत्नतोरणसंयुतम्: adorned with jeweled arches
• रत्नतोरणसंयुतम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + तोरण (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त; युज् धातोः क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (रत्नतोरणैः संयुतम्)

• रत्नपुष्पफलोपेतम्: endowed with jeweled flowers and fruits
• रत्नपुष्पफलोपेतम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + उपेत (कृदन्त; इ/ए धातोः क्त, उपसर्गः उप-)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (रत्नपुष्पफलैः उपेतम्)

• कल्पद्रुममनोहरम्: charming like a wish-fulfilling tree
• कल्पद्रुममनोहरम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कल्पद्रुम (प्रातिपदिक; कल्प + द्रुम) + मनोहर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (कल्पद्रुमेण मनोहरम्/कल्पद्रुमवत् मनोहरम्)

Speaker

Brahmā (continuing narration)

Skanda Dialogue

Listener: vat्सा (frame listener)

Visual Art Cues

Scene: A radiant jeweled throne beneath a jeweled torana; surrounding wish-fulfilling trees bearing gem-like flowers and fruits—an otherworldly court prepared for divine dialogue.

Characters & Entities

• Kalpadruma (wish-fulfilling tree)
• Divine jeweled throne

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic descriptions use divine splendor to signal sacred presence and the extraordinary sanctity of the unfolding episode.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly named in this verse; it serves as scene-setting within the Aruṇācalamāhātmya narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive (vāstava-varṇana) rather than prescriptive.