Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

Devanagari script

तथेति वरदं देवमरुणाद्रिपतिं शिवम् । प्रणम्य कमलानाथः प्रार्थयन्निदमब्रवीत्

Transliteration

tatheti varadaṃ devamaruṇādripatiṃ śivam | praṇamya kamalānāthaḥ prārthayannidamabravīt

Translation

Disant : « Qu’il en soit ainsi », ce Dieu dispensateur de grâces—Śiva, Seigneur d’Aruṇādri—(fut ainsi interpellé). Alors Kamalānātha (Brahmā), s’étant prosterné, prononça ces paroles en supplication.

Word by Word

• तथा: thus, so
• तथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

• इति: thus (quoting)
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-निपात (quotative particle)

• वरदम्: boon-giving
• वरदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक; वर + द)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (qualifying देवम्); उपपद-तत्पुरुष ‘वरान् ददाति’

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• अरुणाद्रिपतिम्: lord of Arunachala mountain
• अरुणाद्रिपतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अरुण-अद्रि-पति (प्रातिपदिक; अरुण + अद्रि + पति)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (aruṇādreḥ patiḥ)

• शिवम्: Shiva
• शिवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; देवस्य नाम

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-नम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having bowed’

• कमलानाथः: the lord of Kamalā (Vishnu)
• कमलानाथः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कमला-नाथ (प्रातिपदिक; कमला + नाथ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kamalāyāḥ nāthaḥ)

• प्रार्थयन्: requesting, praying
• प्रार्थयन्: Karta (Agent-participle/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-अर्थय् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (वर्तमानकाले कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि—‘requesting’

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) as narrator; Brahmā (Kamalānātha) as the one who speaks next

Characters & Entities

• Śiva
• Aruṇādri
• Aruṇācala
• Kamalānātha (Brahmā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility before Śiva and prayerful approach (praṇāma + prārthanā) frames divine grace as a response to devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Aruṇādri/Aruṇācala, explicitly named with Śiva as its Lord (aruṇādri-pati).

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇāma (bowing) and prārthanā (supplicatory prayer) are shown as the devotional method.