Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

निजौरसेभ्योप्यधिकं रात्रिंदिवमतंद्रितम् । विनिर्जित्य हठाद्दुष्टान्प्रजेयं परिपालिता

nijaurasebhyopyadhikaṃ rātriṃdivamataṃdritam | vinirjitya haṭhādduṣṭānprajeyaṃ paripālitā

«Plus encore que mes propres fils, j’ai veillé sur ce royaume jour et nuit sans relâche. Ayant vaincu de force les méchants, j’ai protégé ces sujets».

निजone's own
निज:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; विशेषणम् (औरसेभ्यः)
औरसेभ्यःfrom (my) own sons
औरसेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootऔरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-समुच्चय/अवधारण (even/also)
अधिकम्more/excessively
अधिकम्:
Kriya-visheshana (Extent/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक, क्रियाविशेषणवत्
रात्रिम्night
रात्रिम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभावे इव कालवाचक
दिवम्day
दिवम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कालवाचक
अतन्द्रितम्without laziness, untiringly
अतन्द्रितम्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + तन्द्रित (कृदन्त/क्त)
Formनञ्-समासपूर्वक भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
विनिर्जित्यhaving conquered
विनिर्जित्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि-निर्-जि (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
हठात्by force
हठात्:
Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootहठ (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): बलात्/हठेन
दुष्टान्the wicked (people)
दुष्टान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुष्ट (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त) प्रयुक्तः संज्ञावत्, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
प्रजाthe subjects
प्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इयम्this
इयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
परिपालिताwas protected/ruled
परिपालिता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-पाल् (धातु) → परिपालित (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (प्रजा इयम्)

Rājā (King)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Vipra

Scene: The king recounts guarding the realm day and night, defeating wicked foes, and caring for subjects like (or more than) his own sons; the sage listens, inviting deeper evaluation.

FAQs

Kṣatra-dharma emphasizes vigilant protection of subjects; duty performed fully still may not satisfy the deeper need for spiritual merit.

The Kāśī narrative frame continues, but the verse itself does not name a specific tīrtha.

None; it describes governance and protection as duty.