Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

इति प्रणयपूर्वं स निशम्य दमनोऽब्रवीत् । भगोः पाशुपताचार्य सर्वज्ञाराधनप्रिय

iti praṇayapūrvaṃ sa niśamya damano'bravīt | bhagoḥ pāśupatācārya sarvajñārādhanapriya

Ainsi, interpellé avec tendresse, Damana écouta et répondit : «Ô vénérable maître pāśupata, cher à l’adoration du Seigneur Omniscient…»

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative)
प्रणयwith affection
प्रणय:
Karaṇa (Manner/करण)
TypeNoun
Rootप्रणय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासपूर्वपद (with affection)
पूर्वम्in a prior/preceding (manner)
पूर्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbially: ‘before/previously’; here ‘in a prior/preceding manner’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (pronoun)
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to verb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि-√शम् (धातु) → निशम्य (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund)
दमनःDaman(a)
दमनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदमन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; व्यक्तिनाम
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
भगोःof the Lord (Bhaga)
भगोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (gen. sg.); सम्भाव्यतः ‘भगवतः’ इत्यर्थे (of the Lord)
पाशुपतPāśupata
पाशुपत:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाशुपत (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपदत्वेन विशेषणम्
आचार्यO teacher
आचार्य:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootआचार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् (voc. sg.)
सर्वज्ञO omniscient one
सर्वज्ञ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; समासपूर्वपदत्वेन विशेषणम्
आराधनworship
आराधन:
Avayava (Part/अवयव)
TypeNoun
Rootआराधन (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग (compound member)
प्रियO lover of
प्रिय:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिवत् संबोधन (dear/lover of)

Damana

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Damana, having listened, replies with affectionate reverence—hands folded, eyes lowered—addressing the Pāśupata teacher and invoking the All-knowing Lord as beloved of worship.

D
Damana
P
Pāśupata Ācārya (Garga)
S
Sarvajña (Śiva)

FAQs

Spiritual dialogue should be grounded in respect and affectionate sincerity; reverence opens the way for truthful narration.

Kāśī is the implied sacred milieu where Śiva is worshiped as Sarvajña and teachers of the Pāśupata path are encountered.

Implicitly, ārādhana (devotional worship) of the All-knowing Lord (Śiva) is praised, though no procedure is detailed.