Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

Devanagari script

वार्ताली जंभली क्लिन्ना अश्वारूढा सुरेश्वरी । ज्वालामुखी प्रभृतयो नवकोट्यौ महाबलाः

Transliteration

vārtālī jaṃbhalī klinnā aśvārūḍhā sureśvarī | jvālāmukhī prabhṛtayo navakoṭyau mahābalāḥ

Translation

Vārtālī, Jaṃbhalī, Klinnā, Aśvārūḍhā, Sureśvarī, Jvālāmukhī et d’autres—au nombre de neuf crores—se dressèrent, toutes d’une puissance immense.

Word by Word

• वार्ताली: Vārtālī (a goddess-name)
• वार्ताली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वार्ताली (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामपदम्

• जंभली: Jaṃbhalī (a goddess-name)
• जंभली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जंभली (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामपदम्

• क्लिन्ना: moistened/wet (name/epithet)
• क्लिन्ना: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्लिन्न (कृदन्त; √क्लिद् (धातु) क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः (fem. nom. sg.)

• अश्वारूढा: mounted on a horse
• अश्वारूढा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अश्व (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त; √रुह् (धातु) उपसर्ग-आ + क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अश्वम् आरूढा)

• सुरेश्वरी: queen/lady of the gods
• सुरेश्वरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरी)

• ज्वालामुखी: Jvālāmukhī (flame-mouthed; a goddess-name)
• ज्वालामुखी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्वाला (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-समासः (ज्वालावत् मुखं यस्याः/या)

• प्रभृतयः: and others; beginning with
• प्रभृतयः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रभृति (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थे/आद्यार्थे (etc., beginning with)

• नवकोट्यौ: nine crores (in number)
• नवकोट्यौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; द्विगु-समासः (नव कोट्यौ = nine crores/tens of millions)

• महाबलाः: very powerful (feminine plural)
• महाबलाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय-समासः (महद् बलं यासाम्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A vast assembly of Devī-forms—Vārtālī, Jaṃbhalī, Klinnā, Aśvārūḍhā, Sureśvarī, Jvālāmukhī—emerging like sparks from a central śakti; each with distinct vāhana, weapons, and aura, forming a protective mandala over Kāśī.

Characters & Entities

• Devī
• Vārtālī
• Jaṃbhalī
• Klinnā
• Aśvārūḍhā
• Sureśvarī
• Jvālāmukhī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Divine is inexhaustible—able to manifest countless powers and forms to protect cosmic order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśīkhaṇḍa setting frames the account within Kāśī’s sacred geography, though this verse focuses on Devī’s emanated forms.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is descriptive, enumerating forms and emphasizing their vast number and strength.