Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

तत्रास्त्येका महागौरी नाम्ना विजयभैरवी । रक्षार्थमुत्तराद्वारि स्थिता पूज्येष्टसिद्धये

tatrāstyekā mahāgaurī nāmnā vijayabhairavī | rakṣārthamuttarādvāri sthitā pūjyeṣṭasiddhaye

Là se tient une unique forme de Mahāgaurī, nommée Vijayabhairavī. Postée à la porte du nord pour la protection, elle doit être adorée afin d’obtenir l’accomplissement des vœux chers.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-अव्यय
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
एकाone
एका:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
महागौरीMahāgaurī
महागौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + गौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः महती गौरी (कर्मधारयः)
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
विजयभैरवीVijayabhairavī
विजयभैरवी:
Apposition (नाम-निर्देश)
TypeNoun
Rootविजय + भैरवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः विजय-भैरवी (विशेषण-विशेष्यभावः/कर्मधारयः)
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootरक्षा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; ‘रक्षायै’ इत्यर्थे (for protection)
उत्तराद्वारिat the northern gate
उत्तराद्वारि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः उत्तरस्य द्वारम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)
स्थिताstanding/posted
स्थिता:
Kriya (State/क्रिया)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) क्त-प्रत्यय
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पूज्यfor worship-worthy (aim)
पूज्य:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeAdjective
Root√पूज् (धातु) यत्-प्रत्यय
Formकृदन्त (यत्/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (सिद्धये इत्यस्य विशेषण-पूर्वपदभावः)
इष्टdesired
इष्ट:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeAdjective
Root√इष् (धातु) क्त-प्रत्यय
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (सिद्धये इत्यस्य विशेषण-पूर्वपदभावः)
सिद्धयेfor attainment/success
सिद्धये:
Sampradana (Recipient/Goal)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda instructing Agastya)

Tirtha: Vijayabhairavī (Mahāgaurī)

Type: kshetra

Listener: Kāśī-māhātmya audience

Scene: At Kāśī’s northern gateway stands Vijayabhairavī—radiant Mahāgaurī with protective stance, weapons and lotus, blessing pilgrims; the gate arch frames her as a sentinel while the city’s sacred lanes extend behind.

M
Mahāgaurī
V
Vijayabhairavī
U
Uttaradvāra (northern gate)
K
Kāśī (Vārāṇasī)

FAQs

Kāśī’s sanctity is guarded by the Devī as well as Śiva; worship of the protective Goddess aligns devotion with safety and success in righteous aims.

The shrine/form of Mahāgaurī called Vijayabhairavī, positioned at Kāśī’s northern gateway (uttaradvāra).

Pūjā (worship) of Vijayabhairavī for rakṣā (protection) and iṣṭa-siddhi (fulfillment of desired goals).