Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

कुतश्चिद्धारणायोगादथवा शंभ्वनुग्रहात । अनश्नन्नपिबन्योगी जैगीषव्यः स्थितो मुने

kutaściddhāraṇāyogādathavā śaṃbhvanugrahāta | anaśnannapibanyogī jaigīṣavyaḥ sthito mune

Soit par la puissance d’une concentration yogique, soit par la grâce de Śambhu, le yogin Jaigīṣavya demeura inébranlable, ô sage, sans manger ni boire.

कुतश्चित्from some cause
कुतश्चित्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootkutaḥ + cit (अव्यय)
Formअव्ययम्; अनिर्दिष्ट-कारणवाचक (indefinite adverb: somehow/from some cause)
धारणायोगात्from the practice of concentration (dhāraṇā-yoga)
धारणायोगात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootdhāraṇā + yoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (धारणायाः योगः)
अथवाor
अथवा:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootathavā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम् (disjunctive: or)
शंभु-अनुग्रहात्from Śambhu’s grace
शंभु-अनुग्रहात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootśaṃbhu + anugraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (शंभोः अनुग्रहः)
अनश्नन्not eating
अनश्नन्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootna + √aś (अश् धातु) (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-परस्मैपदी शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (योगी)
अपिबन्not drinking
अपिबन्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootna + √pā (पा धातु) (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक-परस्मैपदी शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (योगी)
योगीthe yogin
योगी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyogin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्
जैगीषव्यःJaigīṣavya
जैगीषव्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjaigīṣavya (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; योगी इत्यस्य विशेष्य-सम्बन्धः (apposition)
स्थितःremained/was stationed
स्थितः:
Kriyā (Predicative state/क्रियासमानार्थ)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था धातु) (क्त-कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक कृदन्तः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-विशेषणम् (योगी)
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, संबोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Skanda (narrator, contextual)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Agastya (addressed as mune)

Scene: Jaigīṣavya sits unmoving in yogic absorption, neither eating nor drinking; an unseen Śiva’s grace is suggested as a protective aura around him.

J
Jaigīṣavya
Ś
Śambhu (Śiva)

FAQs

Austerity is sustained either through disciplined yoga or through divine grace—often both converge in the life of a true yogin.

No specific tīrtha is named; the verse supports the Kāśī Khaṇḍa’s broader portrayal of Śiva’s grace in sacred contexts.

A severe observance is described: remaining without food and water as part of tapas/niyama.