Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 100

गंगाधरांधकरिपो हरनीलकंठ वैकुंठ कैटभरिपो कमठाब्जपाणे । भूतेशखंडपरशोमृडचंडिकेश त्याज्या भटाय इति संततमामनंति

gaṃgādharāṃdhakaripo haranīlakaṃṭha vaikuṃṭha kaiṭabharipo kamaṭhābjapāṇe | bhūteśakhaṃḍaparaśomṛḍacaṃḍikeśa tyājyā bhaṭāya iti saṃtatamāmanaṃti

«Gaṅgādhara, Andhakaripu, Hara, Nīlakaṇṭha ; Vaikuṇṭha, Kaiṭabharipu, Kamaṭha, Abjapāṇi ; Bhūteśa, Khaṇḍaparaśu, Mṛḍa, Caṇḍikeśa» — ainsi déclarent-ils sans relâche : «Laissez-le, ô soldats !»

गङ्गाधरO Gaṅgādhara
गङ्गाधर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगङ्गा + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (गङ्गा धारयति/गङ्गा यस्य)
अन्धकरिपोO enemy of Andhaka
अन्धकरिपो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअन्धक + रिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अन्धकस्य रिपुः)
हरO Hara
हर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
नीलकण्ठO blue-throated one
नीलकण्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनील + कण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (नीलः कण्ठः यस्य/नीलकण्ठः)
वैकुण्ठO Vaikuṇṭha
वैकुण्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
कैटभरिपोO enemy of Kaiṭabha
कैटभरिपो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकैटभ + रिपु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कैटभस्य रिपुः)
कमठाब्जपाणेO (Kūrma) with lotus in hand
कमठाब्जपाणे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकमठ + अब्ज + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (कमठ-रूपे अब्जं पाणौ यस्य/कमठावतारे पद्महस्तः इत्यर्थे)
भूतेशO lord of beings
भूतेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूत + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानाम् ईशः)
खण्डपरशोO one with the cleaving axe
खण्डपरशो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootखण्ड + परशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (खण्डः परशुः यस्य/खण्ड-परशु-धारी)
मृडO Mṛḍa
मृड:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमृड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
चण्डिकेशO lord of Caṇḍikā
चण्डिकेश:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचण्डिका + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चण्डिकायाः ईशः)
त्याज्याः(they are) to be abandoned
त्याज्याः:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्याज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; त्यज् धातोः)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भाव्य/कर्तव्य (gerundive)
भटायfor the soldier/guard
भटाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-अव्यय (quotative)
सन्ततम्constantly
सन्ततम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसन्तत (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
आमनन्तिthey recite/utter
आमनन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + मन् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced; continuation of the ‘tyājyā bhaṭāya’ refrain)

Tirtha: Kāśī / Gaṅgā (contextual)

Type: kshetra

Listener: Brahmin interlocutor (implied)

Scene: A second wave of names is chanted: Śiva as Gaṅgādhara and Nīlakaṇṭha; Viṣṇu as Vaikuṇṭha and Kamaṭha; Yamadūtas recoil as if struck by sonic radiance.

G
Gaṅgādhara
A
Andhakaripu
H
Hara
N
Nīlakaṇṭha
V
Vaikuṇṭha
K
Kaiṭabharipu
K
Kamaṭha
A
Abjapāṇi
B
Bhūteśa
K
Khaṇḍaparaśu
M
Mṛḍa
C
Caṇḍikeśa
Y
Yamadūtas (implied)

FAQs

The verse extols the salvific power of divine-name devotion, presenting it as a shield beyond sectarian division (Hari-Hara together).

The broader Kāśī Mahātmya setting: Kāśī is celebrated as a place where remembrance of God’s names bears immediate spiritual protection.

Continuous recitation (saṃtatam āmananti) of these names—i.e., nāma-japa—is the implied practice.