Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

काशीकांती च मायाख्या त्वयोध्याद्वारवत्यपि । मथुरावंतिका चैताः सप्त पुर्योत्र मोक्षदाः

kāśīkāṃtī ca māyākhyā tvayodhyādvāravatyapi | mathurāvaṃtikā caitāḥ sapta puryotra mokṣadāḥ

Kāśī, Kāñcī, Māyā (Haridvāra), Ayodhyā, Dvāravatī, Mathurā et Avantikā : telles sont ici les sept cités sacrées qui accordent la délivrance (mokṣa).

काशीKāśī
काशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कान्तीKāntī
कान्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkāntī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
मायाख्याcalled Māyā
मायाख्या:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmāyā + ākhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मायाया आख्या यस्याः/या) = 'named Māyā'
त्वयोध्याAyodhyā
त्वयोध्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvayā + ayodhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; पाठभेद-सन्धिः—'त्वयाऽयोध्या' इत्यर्थे (Ayodhyā)
द्वारवतीDvāravatī
द्वारवती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvāravatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also)
मथुराMathurā
मथुरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmathurā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अवन्तिकाAvantikā
अवन्तिका:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootavantikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-निपात
एताःthese
एताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या; (here) स्त्रीलिङ्ग-बहुवचन-प्रथमा-विशेषणार्थे
पुर्यःcities
पुर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
उत्रhere
उत्र:
Desha (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootutra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (here/there)
मोक्षदाःgranting liberation
मोक्षदाः:
Vidheyavisheshana (Predicate adjective/विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootmokṣa + dā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (मोक्षं ददाति इति)

Skanda

Tirtha: Sapta-purī (seven mokṣa-giving cities)

Type: kshetra

Listener: Primary interlocutor within the chapter (contextual)

Scene: A symbolic panorama showing seven sacred cities as jeweled nodes connected by rivers and pilgrimage paths; each city marked by its signature deity/landmark (Viśvanātha, Varadarāja/Kāmākṣī, Gaṅgā at Haridvāra, Rāma at Ayodhyā, Kṛṣṇa at Dvārakā/Mathurā, Mahākāla at Ujjain).

K
Kāśī (Vārāṇasī)
K
Kāñcī
M
Māyā (Haridvāra)
A
Ayodhyā
D
Dvārakā
M
Mathurā
A
Avantikā (Ujjain)

FAQs

Liberation is mapped onto sacred geography: the seven mokṣa-cities are upheld as privileged kṣetras for spiritual release.

The Sapta Purī—Kāśī, Kāñcī, Haridvāra (Māyā), Ayodhyā, Dvārakā, Mathurā, and Ujjain (Avantikā).

No specific rite; the verse is a canonical listing of the mokṣa-giving cities (kṣetra-māhātmya).