Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 65

परप्राणैर्निजप्राणान्ये पुष्णंतीह दुर्धियः । शासनीयाः प्रयत्नेन श्रेयस्तच्छासनं परम्

paraprāṇairnijaprāṇānye puṣṇaṃtīha durdhiyaḥ | śāsanīyāḥ prayatnena śreyastacchāsanaṃ param

«Ceux qui, par sottise, nourrissent leur propre vie en ôtant celle d’autrui doivent être contenus avec effort; une telle discipline est le bien suprême.»

para-prāṇaiḥwith others' lives
para-prāṇaiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक) + prāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः—परस्य प्राणैः (with others' lives)
nija-prāṇāntheir own lives
nija-prāṇān:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnija (प्रातिपदिक) + prāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः—निजान् प्राणान् (one's own lives)
yewho
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
puṣṇantinourish/maintain
puṣṇanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√puṣ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
ihahere
iha:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: here/in this world)
durdhiyaḥevil-minded people
durdhiyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdurdhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
śāsanīyāḥto be punished/should be disciplined
śāsanīyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√śās (धातु) + anīya (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (अनīय-प्रत्यय; gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
prayatnenawith effort
prayatnena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprayatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
śreyaḥthe good; welfare
śreyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśreyas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण—शासनम् (that)
śāsanampunishment; discipline
śāsanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
paramsupreme
param:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण—शासनम् (supreme)

Vinatā

Listener: (Frame) Agastya; immediate speaker Vinatā

Scene: Didactic moment: Vinatā’s counsel becomes a moral maxim—restraint of predatory living for the sake of the common good.

V
Vinatā
G
Garuḍa

FAQs

Dharma includes protecting beings; restraining predatory harm is presented as a higher good than passive tolerance.

No specific tirtha is named in this verse; it sits within the larger Kāśī Khaṇḍa milieu that praises Kāśī as a dharma-kṣetra.

None; the verse emphasizes moral governance (śāsana) rather than a rite.