Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 42

कद्रु त्वया जितं भद्रे यत उच्चैःश्रवा हयः । चंद्ररश्मिप्रभोप्येष कल्माष इव भासते

kadru tvayā jitaṃ bhadre yata uccaiḥśravā hayaḥ | caṃdraraśmiprabhopyeṣa kalmāṣa iva bhāsate

«Ô Kadrū, tu as remporté la victoire, ô bien-aimée, car le cheval Uccaiḥśravā est véritablement à toi. Bien qu’il ait l’éclat des rayons de la lune, il paraît comme tacheté, assombri de couleur.»

कद्रुO Kadrū
कद्रु:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकद्रू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
जितम्(it) has been won
जितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-विशेषण)
TypeVerb
Rootजि (धातु) + जित (कृत्)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘has been won/defeated’
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
यतःbecause, since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय/सम्बन्ध)
Formहेतु/कारणवाचक-अव्यय (causal)
उच्चैःश्रवाUccaiḥśravas (the divine horse)
उच्चैःश्रवा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउच्चैःश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम
हयःhorse
हयः:
Apposition (Same referent/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चंद्ररश्मिप्रभाmoonbeam-like radiance
चंद्ररश्मिप्रभा:
Upamana/Comparison base (Implied/उपमान-आधार)
TypeNoun
Rootचंद्र (प्रातिपदिक) + रश्मि (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष (चन्द्रस्य रश्मयः; तेषां प्रभा)
अपिeven, also
अपि:
Discourse (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
एषःthis (he/it)
एषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कल्माषःa spotted one; dark-spotted (thing)
कल्माषः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootकल्माष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
इवlike
इव:
Discourse (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
भासतेshines, appears
भासते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभास् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Vinatā

Scene: Vinatā speaks gently yet firmly: ‘You have won’; the celestial horse Uccaiḥśravā is shown luminous like moonbeams yet with a dark mottled patch; Kadrū listens, vindicated; the sky glows with tempered sunlight.

V
Vinatā
K
Kadrū
U
Uccaiḥśravā (celestial horse)
C
Candra (Moon)

FAQs

Acknowledging another’s ‘win’ reflects restraint and truthfulness; dharma includes accepting outcomes without deceit even in rivalry.

No specific Kāśī tīrtha is named in this verse; it belongs to the mythic backstory embedded in the Kāśīkhaṇḍa.

None; it is a narrative statement about the horse Uccaiḥśravā and appearance/color.