Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4

कश्यपस्य च ते पत्न्यौ मारीचेः प्राक्प्रजापतेः । क्रीडंत्यावेकदान्योन्यं मुने ते ऊचतुस्त्विति

kaśyapasya ca te patnyau mārīceḥ prākprajāpateḥ | krīḍaṃtyāvekadānyonyaṃ mune te ūcatustviti

Ces deux-là étaient les épouses de Kaśyapa, issu du Prajāpati Marīci. Un jour, tandis qu’elles jouaient ensemble, elles parlèrent ainsi au sage.

कश्यपस्यof Kaśyapa
कश्यपस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootkaśyapa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तेthose (two)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); द्विवचन; 'पत्न्यौ' इत्यस्य विशेषण/अन्वय
पत्न्यौtwo wives
पत्न्यौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); द्विवचन
मारीचेःof Mārīci
मारीचेः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmārīci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
प्राक्formerly, earlier
प्राक्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
Formअव्यय; पूर्वकालवाचक (adverb: formerly/before)
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन
क्रीडन्त्यौplaying
क्रीडन्त्यौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√krīḍ (क्रीड्, धातु) + शतृ/शानच् (वर्तमान कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; द्विवचन; कर्तरि प्रयोग (acting as predicate of 'पत्न्यौ')
एकदाonce
एकदा:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootekadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
अन्योन्यम्with each other
अन्योन्यम्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootanyonya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् परस्परवाचक-अव्ययप्रयोग (reciprocal adverbial use); द्वितीया-एकवचन-रूपेण अव्ययीभूत
मुनेO sage
मुने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/Vocative); एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/Dative) एकवचन; 'त्वम्' (implicit) प्रति
ऊचतुःthey two said
ऊचतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
Formलिट् (perfect); प्रथमपुरुष (3rd person); द्विवचन; परस्मैपद
तुindeed/then
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अनुक्रम (particle: but/indeed)
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative)

Skanda (deduced Kāśīkhaṇḍa narrative mode)

Scene: Kadrū and Vinatā, wives of Kaśyapa, play together in an āśrama garden; they turn toward the sage with a question, initiating the famed rivalry narrative.

K
Kaśyapa
M
Marīci
P
Prajāpati
K
Kadrū
V
Vinatā

FAQs

Purāṇic instruction frequently unfolds through dialogue and exemplifies how casual actions can lead to karmic consequences.

Kāśī is the overarching sacred geography of the Kāśīkhaṇḍa, but this line is primarily narrative setup.

None is mentioned.