Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 22
Devanagari script
वयं न यामो यद्भाव्यं तदस्माकं भवत्विह । इति प्रोक्तं विषास्यैस्तैस्तदा कुटिलगामिभिः
Transliteration
vayaṃ na yāmo yadbhāvyaṃ tadasmākaṃ bhavatviha | iti proktaṃ viṣāsyaistaistadā kuṭilagāmibhiḥ
Translation
Ainsi parlèrent ceux dont la bouche distille le venin et dont la marche est tortueuse : «Nous n’irons pas ; que ce qui est destiné nous advienne ici même».
Word by Word
वयम्we
वयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नnot
न:
Avyaya (Negation/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
यामःwe go
यामः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) → यामः
Formलट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), बहुवचन; परस्मैपदम्
यत्-भाव्यम्what is destined to happen
यत्-भाव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भाव्य (कृदन्त; भू धातोः यत्/अनीयर्-अर्थे ‘भवितव्यम्’)
Formतत्पुरुष-समासः (‘यद्’ सम्बन्धः + ‘भाव्यम्’), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘भवितव्य’ (what is destined)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्माकम्of us; for us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
भवतुlet it be
भवतु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) → भवतु
Formलोट्-लकारः (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुषः, एकवचन; परस्मैपदम्
इहhere
इह:
Avyaya (Locative adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
इतिthus
इति:
Avyaya (Quotative/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय
प्रोक्तम्was said
प्रोक्तम्:
Kriya (Passive action/कर्मणि-क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः (‘was said’)
विष-आस्यैःby the poison-mouthed ones
विष-आस्यैः:
Kartr (Agent in passive/कर्मणि-कर्तृ)
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक) + आस्य (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समासः (‘विषम् आस्ये येषाम्’ = ‘those whose mouths have poison’), पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तैःby them
तैः:
Kartr (Agent in passive/कर्मणि-कर्तृ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तदाthen
तदा:
Avyaya (Temporal/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
कुटिल-गामिभिःby the crooked-moving ones
कुटिल-गामिभिः:
Kartr (Agent in passive/कर्मणि-कर्तृ)
TypeAdjective
Rootकुटिल (प्रातिपदिक) + गामिन् (प्रातिपदिक; गम् धातोः णिनि)
Formकर्मधारय-समासः (‘कुटिलाः गामिनः’), पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
Speaker
Narrator (Skanda, in Kāśīkhaṇḍa context)
Visual Art Cues
Scene: Venomous, sinuous nāgas with ‘crooked movement’ are shown paradoxically upright in resolve, turning away from the task; a looming shadow of curse/fate hangs above, yet their posture is calm and firm.
Characters & Entities
N
Nāgas (Kādraveyas)K
KadrūFAQs
It dramatizes the tension between destiny and choice—refusal to participate in adharma is still a moral stance.
No specific tirtha is mentioned in this verse.
None.