Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80

अगस्तिरुवाच । मातर्नमामि कमले कमलायताक्षि श्रीविष्णुहृत्कमलवासिनि विश्वमातः । क्षीरोदजे कमलकोमलगर्भ गौरि लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

agastiruvāca | mātarnamāmi kamale kamalāyatākṣi śrīviṣṇuhṛtkamalavāsini viśvamātaḥ | kṣīrodaje kamalakomalagarbha gauri lakṣmi prasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye

Agastya dit : Ô Mère, je me prosterne devant toi, Dame née du lotus, aux yeux de lotus ; toi qui demeures dans le lotus du cœur de Śrī Viṣṇu, Mère de l’univers. Ô Lakṣmī, née de l’Océan de Lait, Gaurī au teint lumineux, au sein tendre comme le lotus : sois toujours bienveillante, refuge de ceux qui s’inclinent devant toi.

अगस्तिःAgastya
अगस्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; वक्ता/कर्ता (उवाच)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
मातर्O mother
मातर्:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
नमामिI bow
नमामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), उत्तम-पुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
कमलेO Kamalā (Lotus-one)
कमले:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकमला/कमल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; लक्ष्मी-सम्बोधन
कमलायताक्षिO lotus-long-eyed one
कमलायताक्षि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकमल-आयत-अक्षि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्याः अक्षी कमलायतौ
श्रीविष्णुहृत्कमलवासिनिO dweller in the lotus of Śrī Viṣṇu’s heart
श्रीविष्णुहृत्कमलवासिनि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootश्री-विष्णु-हृत्-कमल-वासिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समास-श्रृंखला: (श्रीविष्णोः हृत्) + (हृत्कमल) + वासिन् (तत्र वसति)
विश्वमातःO mother of the universe
विश्वमातः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविश्व-मातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समास: विश्वस्य माता
क्षीरोदजेO born from the Milk Ocean
क्षीरोदजे:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootक्षीर-उद-ज (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समास: क्षीरोदात् जायते इति
कमलकोमलगर्भO one with a lotus-soft womb
कमलकोमलगर्भ:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootकमल-कोमल-गर्भ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः—कमलवत् कोमलः गर्भः यस्याः
गौरिO Gaurī
गौरि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
लक्ष्मिO Lakṣmī
लक्ष्मि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
प्रसीदbe gracious
प्रसीद:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-सद् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
सततम्always
सततम्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
नमताम्of those who bow
नमताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/षष्ठी), बहुवचन; ‘नमताम्’ = नमन्तानाम् (genitive plural)
शरण्येO refuge-giver
शरण्ये:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootशरण्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; विशेषण (देवी)

Agastya

Tirtha: Mahālakṣmī (Kolāpura)

Type: kshetra

Listener: Mahālakṣmī (direct address)

Scene: Agastya recites a hymn before Mahālakṣmī: she is lotus-born and lotus-eyed, seated in the heart-lotus of Viṣṇu; behind her, a symbolic Milk-Ocean motif glimmers; the atmosphere is one of refuge and grace.

A
Agastya
M
Mahālakṣmī
V
Viṣṇu (Mādhava)
K
Kṣīroda (Milk Ocean)

FAQs

Lakṣmī is the universal Mother and refuge; sincere surrender and praise invite her continual grace.

The narrative context is Kāśīkhaṇḍa; the hymn praises Mahālakṣmī as a resident, linking sacred place to cosmic Lakṣmī (Kṣīroda-born).

A clear devotional act is given: namaskāra (bowing) and stotra (hymnic praise) to Lakṣmī for ongoing favor.