Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

स्वैरं हसंत्वद्य विधाय तालिकां मिथःकरेणापि करं प्रगृह्य । सीमाचरा भूतगणा व्रजाम्यहं विहाय काशीं सुकृतैकराशिम्

svairaṃ hasaṃtvadya vidhāya tālikāṃ mithaḥkareṇāpi karaṃ pragṛhya | sīmācarā bhūtagaṇā vrajāmyahaṃ vihāya kāśīṃ sukṛtaikarāśim

«Que les troupes d’esprits qui rôdent à la frontière rient librement aujourd’hui, en battant des mains et en se tenant les paumes l’une l’autre ; car je m’en vais, abandonnant Kāśī, cet unique amas de mérites amassés.»

स्वैरम्freely
स्वैरम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वैर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (adverbial accusative) — 'freely, at will'
हसन्तुlet (them) laugh
हसन्तु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√हस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), प्रथमा-पुरुषः (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
विधायhaving made
विधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootविधाय (कृदन्त; √धा (धातु) उपसर्ग-वि; ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) — 'having made/done'
तालिकाम्a clapping/gesture (tālikā)
तालिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
मिथःmutually
मिथः:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमिथः (अव्यय)
Formअव्यय; परस्परार्थक (reciprocal adverb) — 'mutually'
करेणwith (the) hand
करेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
करम्hand
करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रगृह्यhaving grasped
प्रगृह्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्रगृह्य (कृदन्त; √ग्रह् (धातु) उपसर्ग-प्र; ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) — 'having grasped'
सीमाचराःboundary-roaming
सीमाचराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसीमा-चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; तत्पुरुषः—सीमायां चरन्ति (those who roam at the boundary)
भूतगणाःhosts of spirits
भूतगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत-गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—भूतानां गणाः
व्रजामिI go
व्रजामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√व्रज् (धातु)
Formलट् (Present/लट्), उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
विहायhaving left
विहाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootविहाय (कृदन्त; √हा (धातु) उपसर्ग-वि; ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive) — 'having left'
काशीम्Kāśī
काशीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया, एकवचन
सुकृतैकराशिम्the single heap of merit
सुकृतैकराशिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुकृत-एक-राशि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—सुकृतानाम् एकः राशिः (a single heap of merit)

Agastya (deduced from first-person lament)

Tirtha: Kāśī-sīmā (boundary precinct)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and sages

Scene: At Kāśī’s boundary, playful yet eerie bhūta-gaṇas clap and hold hands in a circle, laughing as a sorrowful sage departs; behind them, the luminous city stands like a treasure-mountain of merit.

K
Kāśī
B
Bhūta-gaṇa
S
Sīmā (boundary)

FAQs

Kāśī is depicted as a concentrated reservoir of puṇya; leaving it is felt as relinquishing extraordinary spiritual fortune.

Kāśī/Vārāṇasī, especially its sacred boundary (sīmā) and liminal guardians/spirits.

No explicit rite; it alludes to the sanctity of the city-boundary and the merit inherent in dwelling/sojourning in Kāśī.