Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

ईश्वर उवाच । अयि काशीत्यष्टमूर्तिर्भवो भावाष्टकोभवत् । सत्वरं शिवयाज्ञायि ध्रुवं काश्याहृतोहरः

īśvara uvāca | ayi kāśītyaṣṭamūrtirbhavo bhāvāṣṭakobhavat | satvaraṃ śivayājñāyi dhruvaṃ kāśyāhṛtoharaḥ

Īśvara dit : « Ô Śivayā, lorsque s’élève la seule profération “Kāśī !”, Bhava (Śiva) devient l’Être aux Huit Formes, se manifestant comme l’octuple état de l’être. Ainsi, ô connaisseuse de Śiva, Hara est assurément attiré sur-le-champ vers Kāśī. »

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अयिO!
अयि:
Sambodhana (Vocative marker)
TypeIndeclinable
Rootअयि (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक अव्यय (vocative particle)
काशीKāśī
काशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (इति-शब्देन उद्धृतनाम)
इतिthus (called)
इति:
Prayojaka (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
अष्टमूर्तिःthe eight-formed (one)
अष्टमूर्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट+मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्विगु (अष्ट मूर्तयः यस्य/या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भावाष्टकःan octad of states/aspects
भावाष्टकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाव+अष्टक (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (भावानाम् अष्टकम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
शिवŚiva
शिव:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; पुंलिङ्ग; (शिव+याज्ञायि इत्यस्य पूर्वपदम्)
याज्ञायिO one to be worshipped by Śiva / O Śiva-worshipper
याज्ञायि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयाज्ञायि (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (शिवस्य याज्ञायि); पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; (पाठभेदसम्भवः; संबोधनरूपेण)
ध्रुवम्surely
ध्रुवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुवम् (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (certainly)
काश्याfrom Kāśī
काश्या:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
आहृतःbrought
आहृतः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ+√हृ (धातु) → आहृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (हरः इत्यस्य विशेषण)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame, implied)

Scene: Śiva speaks with authority; the word ‘Kāśī’ appears as luminous syllables; around him, eightfold cosmic aspects subtly radiate—elements, luminaries, directions—signaling aṣṭamūrti awakening.

Ś
Śiva (Īśvara, Bhava, Hara, Aṣṭamūrti)
K
Kāśī (Vārāṇasī)
P
Pārvatī (Śivayā)

FAQs

The very name of Kāśī is spiritually potent; remembrance of Kāśī aligns one with Śiva’s cosmic presence (aṣṭamūrti).

Kāśī (Vārāṇasī), portrayed as uniquely magnetic to Śiva and thus supremely sanctifying.

Implicitly, nāma-smaraṇa (remembrance/utterance of ‘Kāśī’) is praised as spiritually efficacious.