Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 19

सहस्रभागः प्रथमा द्वितीयोनुक्रमात्तथा । सर्व एते महाभागा यावन्मुक्ति समाश्रयाः

sahasrabhāgaḥ prathamā dvitīyonukramāttathā | sarva ete mahābhāgā yāvanmukti samāśrayāḥ

Le premier a une part mille fois plus grande ; le second de même, selon l’ordre établi. Tous ces degrés bienheureux se poursuivent, pas à pas, jusqu’au refuge de la délivrance (mokṣa).

सहस्रभागःa thousandth part
सहस्रभागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ("सहस्रस्य भागः" = a thousandth part)
प्रथमाthe first
प्रथमा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
द्वितीयःthe second
द्वितीयः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
अनुक्रमात्according to the order
अनुक्रमात्:
Apadana (Basis/according to/अपादान)
TypeNoun
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ/क्रमे ("according to sequence")
तथाlikewise
तथा:
Adhikarana (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb: "thus/likewise")
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
महाभागाःgreatly fortunate ones
महाभागाः:
Karta (Predicate noun/विशेष्य)
TypeNoun
Rootमहा + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय ("महान् भागः" = greatly fortunate)
यावत्up to
यावत्:
Adhikarana (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक अव्यय (limit: "up to/as far as")
मुक्तिliberation
मुक्ति:
Karma (Object/goal/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; गत्यर्थे (goal)
समाश्रयाःhaving taken refuge in
समाश्रयाः:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-आ-श्रि (धातु) + अ (प्रत्यय) → समाश्रय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; भूतकृदन्त/निष्ठान्त-प्राय ("समाश्रित" अर्थे: having resorted to)

Skanda

Tirtha: Avimukta-kṣetra (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: Kumbhaja (Agastya)

Scene: A symbolic scale or ladder of light: each rung labeled with a class of beings and a ‘share’ of dharma, culminating in a radiant gateway marked ‘mukti’.

M
Mukti (Liberation)

FAQs

It presents spiritual life as graded progress, with increasing ‘share’ or excellence culminating in mokṣa.

Kāśī is the implied mokṣa-kṣetra context in which liberation is the stated culmination.

None; it is a conceptual description of ordered ascent toward liberation.