Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 49

यदाष्टवर्षदेशीयो हरिकेशोऽभवच्छिशुः । नित्यं तदाप्रभृत्येवं शिवमेकममन्यत

yadāṣṭavarṣadeśīyo harikeśo'bhavacchiśuḥ | nityaṃ tadāprabhṛtyevaṃ śivamekamamanyata

Lorsque l’enfant Harikeśa eut environ huit ans, dès lors il ne reconnut sans cesse que Śiva seul comme unique refuge et réalité suprême.

यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (when)
अष्टवर्षदेशीयःabout eight years old
अष्टवर्षदेशीयः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअष्ट+वर्ष+देशीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (अष्टवर्षस्य देशीयः = about eight years old)
हरिकेशःHarikeśa (name)
हरिकेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरिकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (हरिः केशः यस्य/हरिकेशः)
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदी
शिशुःa child
शिशुः:
Karta (Subject complement)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययवत् (always)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (then)
आप्रभृतिfrom then on
आप्रभृति:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootआप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (from that time onward)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus/in this manner)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (देवनाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एकम्one alone
एकम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘शिवम्’ इति विशेषणम्
अमन्यतthought/considered
अमन्यत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपदी

Skanda (narrative voice, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Listener: Agastya

Scene: An eight-year-old Harikeśa stands with folded hands before a simple Śiva-liṅga, eyes unwavering, the world around fading; a subtle aura suggests inner realization.

H
Harikeśa
Ś
Śiva

FAQs

Single-pointed devotion (eka-niṣṭhā) to Śiva is praised as the mark of true bhakti—even in childhood.

Kāśī is the overarching sacred setting in the Kāśīkhaṇḍa where such Śiva-bhakti is celebrated.

No formal rite; it emphasizes constant inner orientation to Śiva.